Cover image of Historia Polski dla dzieci
(6)
Education

Historia Polski dla dzieci

Updated 6 days ago

Education
Read more

Historia Polski dla dzieci i według dzieci.Grupa na Facebooku:https://www.facebook.com/groups/historia.dla.dzieciPatronite:https://patronite.pl/historia-dla-dzieci

Read more

Historia Polski dla dzieci i według dzieci.Grupa na Facebooku:https://www.facebook.com/groups/historia.dla.dzieciPatronite:https://patronite.pl/historia-dla-dzieci

iTunes Ratings

6 Ratings
Average Ratings
6
0
0
0
0

Great podcast

By xvolt512 - Mar 26 2019
Read more
Really enjoy listening to Polish history in Polish in the US.

Super!

By bachasz - May 12 2018
Read more
Świetny podcast! Dzieci słuchają w ciszy w podróży :) jak nigdy.

iTunes Ratings

6 Ratings
Average Ratings
6
0
0
0
0

Great podcast

By xvolt512 - Mar 26 2019
Read more
Really enjoy listening to Polish history in Polish in the US.

Super!

By bachasz - May 12 2018
Read more
Świetny podcast! Dzieci słuchają w ciszy w podróży :) jak nigdy.

Listen to:

Cover image of Historia Polski dla dzieci

Historia Polski dla dzieci

Updated 6 days ago

Read more

Historia Polski dla dzieci i według dzieci.Grupa na Facebooku:https://www.facebook.com/groups/historia.dla.dzieciPatronite:https://patronite.pl/historia-dla-dzieci

Rank #1: 18 - Konstytucja 3 maja

Podcast cover
Read more
Dziś powiemy sobie o konstytucji 3 maja. Lekcję o tym wydarzeniu nagraliśmy 2 maja, czyli dzień przed rocznicą.
Ale co to jest konstytucja? Konstytucja to jest zbiór praw - co wolno, a czego nie wolno. Ale w konstytucji są najważniejsze prawa.
Dlaczego jednak konstytucja 3 maja 1791 roku była taka ważna. Aby to zrozumieć musicie wiedzieć jak traktowano ludzi przed tą konstytucją. Ludzie bogaci byli lepiej traktowani niż biedni. Np. jeżeli ktoś pobił kogoś bogatego to dostał karę, ale jak pobił kogoś biednego to nie było kary.
Przed wprowadzeniem tej konstytucji nie było równości ani sprawiedliwości. Dlaczego były różne kary?
Konstytucja 3 maja starała się to wszystko zmienić. W Polsce żyli szlachcice czyli tacy bogaci ludzie, mieszczanie czyli ludzie, którzy żyli w miastach i np. robili buty oraz chłopi, którzy uprawiali pola dla szlachciców. Kiedyś mieszczanin był karany za pobicie szlachcica, ale szlachcic nie był karany za pobicie mieszczanina. Teraz konstytucja 3 maja to zmieniła i mieszczanie mieli takie same prawa jak szlachcice. Niestety chłopi dalej nie mieli równych praw.
Tak więc konstytucja 3 maja była lepszym prawem niż były przed nią, ale my dzisiaj mamy jeszcze lepsze prawa, bo dzisiaj wszyscy nawet chłopi mają takie same prawa.
Teraz spójrzmy na obraz Jana Matejki pod tytułem “Konstytucja 3 Maja 1791 roku”. Ten obraz będzie na obrazku do tego odcinka podkatu. Będzie go można także znaleźć na naszej grupie na facebooku oraz na stronie historiawgdzieci.pl. Linki oczywiście będą w notatkach do audycji.
Jan Matejko namalował ten obraz 100 lat po tym wydarzeniu. Konstytucję uchwalono w 1791, a Matejko namalował obraz Konstytucja 3 maja w 1891 roku czyli równe sto lat później. Dzisiaj czyli w 2018 roku mineło już 227 lat od uchwalenia Konstytucji 3 maja.
Wróćmy jednak do obrazu. Na obrazie z lewej strony widać króla. Czy go widzicie, ma długi czerwony płaszcz koronacyjny.
Niektórzy byli zadowoleni z konstytucji, a inni nie.
Najmniej cieszy się ten pan, który leży. Czy widzicie go? Czy widzicie co trzyma ten pan, który leży na ziemi? Ten pan trzyma swojego synka.
Czy ta konstytucja była zła?
Czemu wtedy byli ludzie, którzy nie chcieli wprowadzenia konstytucji, która dawałaby równe prawa?
Było też takie złe prawo, które pozwalało jednej osobie zepsuć każde plany. Jeżeli np. wszyscy się na coś zgodzili, ale jedna osoba powiedziała Liberum Veto to nie wolno było tego zrobić. Konstytucja 3 maja zniosła właśnie to prawo Liberum Veto.
Za każdym razem, gdy ludzie chcieli zrobić coś dobrego wystarczyła jedna zła osoba, która się nie zgadzała i mogła mówić Liberum Veto wiele razy i popsuć innym wszystkie plany. Ale konstytucja 3 maja usunęła to złe prawo czyli Liberum Veto.
Co więc dobrego zrobiła konstytucja 3 maja?
Konstytucja 3 maja wprowadzała równość wobec prawa. Czy wiecie co to jest równość?
Równość wobec prawa oznacza, że każdy dostanie taką samą karę za takie samo przestępstwo.
Na obrazie widać, że ludzie niosą dwóch panów. Jeden z nich trzyma w ręce konstytucję 3 maja. Ci dwaj panowie to marszałkowie. Jeden jest Polakiem, a drugi Litwinem. Czemu jest dwóch marszałków?
W tamtych czasach Polska i Litwa były razem połączone. Wiecie jak się nazywało takie państwo? Czyli jak się nazywało państwo czyli połączenie Polski i Litwy?
Gdy uchwalono konstytucję 3 maja nasz kraj nazywał się Rzeczpospolita Obojga Narodów. Obojga, bo były dwa kraje czyli Polska i Litwa.
A jak się dzisiaj nazywa nasz kraj? Jak brzmi taka oficjalna nazwa naszego kraju?
Oficjalna nazwa to Rzeczpospolita Polska, w skrócie mówi się RP. Teraz jest tylko jeden kraj, a więc nazwa to Rzeczpospolita Polska, ale w tamtych czasch czyli 227 lat temu oficjalna nazwa brzmiała Rzeczpospolita Obojga Narodów. Może się jeszcze zastanawiacie co znaczy słowo “rzeczpospolita”? Rzeczpospolita znaczy to samo co republika - oznacza to, że dany kraj nie należy do króla, albo szlachty, ale należy do każdego obywatela. My w Polsce mówimy rzeczpospolita, a w innych krajach ludzie nazywają to republiką, ale to jest to samo.
Co zapamiętaliście z dzisiejszej lekcji?
3 maja 1791 roku uchwalono konstytucję, którą dzisiaj nazywamy konstytucją 3 maja. Konstytucja to zbiór najważniejszych praw. Ta konstytucja dawała takie same prawa szlachcie i mieszczaństwu oraz znosiła liberum veto. Dużo ludzi było złych na wprowadzenie tej konstytucji, ale dużo innych ludzi się cieszyło.
Dziękuję wam bardzo za wysłuchanie. W notatkach do podkastu będą linki na grupę na facebooku oraz na naszą stronę. Adres strony to historiawgdzieci.pl. Jeżeli te audycje wam się podobają to możecie wesprzeć nasz podkast pieniężnie poprzez patronite. Są za to różne nagrody jak np. udział w naszej audycji. Możecie wesprzeć nas też poprzez pokazanie waszym znajomym naszego podkastu. Opowiedzcie innym o tej audycji jeżeli wam się podoba.

Link do konta na Patronite:
https://patronite.pl/historia-dla-dzieci
Link do iTunes:
https://itunes.apple.com/gb/podcast/historia-polski-dla-dzieci/id1344761794?mt=2
Link do grupy na Facebooku:
https://www.facebook.com/groups/historia.dla.dzieci
Link do strony:
http://www.historiawgdzieci.pl/

My całą grupą wyjeżdżamy teraz na wakacje do Włoch. Będziemy niedaleko tego miejsca gdzie napisano polski hymn. Odwiedzimy też zapewne Wenecję czyli miasto, gdzie mieszkali krzyżacy zanim przybyli do Polski. Być może pojedziemy także na tą górę, którą pomagał zdobywać polski misiu czyli Wojtek. We Włoszech także można się uczyć polskiej historii. Zanim wyjadę postaram się nagrać dalsze odcinki, tak aby co tydzień ukazał się jeden.
Teraz już dziękuję wam za wysłuchanie tej audycji i do usłyszenia w następnej. Mam nadzieję, że za tydzień.

May 20 2018

16mins

Play

Rank #2: 27 - Powstanie warszawskie

Podcast cover
Read more
Chciałbym wam opowiedzieć co się wydarzyło w Warszawie w roku 1944 w sierpniu, we wrześniu oraz w październiku. Druga wojna światowa zaczęła się w 1939 roku we wrześniu czyli w 9 miesiącu. Wtedy Niemcy napadli na Polskę. A czy pamiętacie kiedy skończyła się druga wojna światowa? Druga wojna światowa trwała 6 lat, od 1939 do 1945 roku. Rok przed zakończeniem wojny w 1944 roku. Wojska niemieckie biły się z wojskami rosyjskimi niedaleko Warszawy. Polacy w Warszawie pomyśleli, że gdy Niemcy są zajęci walką z Rosjanami łatwo będzie zrobić powstanie. Ale co to jest powstanie? “Powstać” znaczy zbuntować się. Niemcy kazali Polakom siedzieć cicho, a Polacy powstali. Polacy nie chcieli siedzieć cicho, bo uważali, że Niemcy niesprawiedliwie zabrali im kraj, a więc Polacy powstali, czyli zrobili powstanie. Ponieważ to powstanie działo się głównie w Warszawie nazywa się je powstaniem warszawskim. Jak długo trwało powstanie warszawskie?
Powstanie zaczęło się 1 sierpnia, a skończyło się 3 października. Tak więc powstanie trwało cały sierpień, cały wrzesień oraz 3 dni października. Niemcy mieli dużo broni, a ile broni mieli Polacy?
Niestety Polacy mieli bardzo mało broni. Wprawdzie w powstaniu wzięło udział około 40 tysięcy żołnierzy, ale broń miał tylko co 25. Oznacza to, że gdy do powstania przyszło 25 chłopców tylko jeden z nim dostał pistolet. A jak miała walczyć reszta?
Reszta żołnierzy mogła sobie sama zrobić broń. Np. butelka z benzyną była czymś w rodzaju granatu.
Na lekcji wykorzystaliśmy książkę “Powstanie warszawskie. Pierwsze dni. Interaktywne spotkanie z historią”. Jest to historia, w której czytelnik decyduje co się stanie dalej. Gdy wybucha powstanie można zostać w domu albo pójść walczyć. Takich punktów decyzyjnych jest w książce 10, a daje to aż 8 zakończeń tej historii. Fragment tej historii, który za chwilę przeczytam opisuje właśnie jak młody powstaniec czeka na niemiecki czołg mając tylko butelkę z benzyną.
Powstańcy mieli bardzo mało broni. Nie mieli też mundurów. Jak się więc ubierali?
Czy pamiętacie gdzie wtedy był polski rząd? Polska była zajęta przez Niemców, a więc Polski rząd był gdzieś indziej. Czy pamiętacie gdzie polski rząd był podczas II wojny światowej?
Polski rząd był wtedy w Anglii i gdy wybuchło powstanie ten rząd postanowił pomóc powstańcom w Warszawie. Polski rząd w Anglii poprosił Anglików, aby zrzucali z samolotów pomoc dla powstańców. Ale dlaczego musieli zrzucać, czemu samoloty nie wylądowały na lotniskach?
Powstańcom nie udało się zdobyć żadnego lotniska w Warszawie, a więc brytyjskie samoloty z pomocą nie mogły wylądować. Anglicy zrzucali więc pomoc dla powstańców. Niestety część tej pomocy zamiast do Polaków trafiła do Niemców.
Powstańcy walczyli bardzo dzielnie, ale mieli za mało broni i niestety przegrali. Część z nich uciekła do lasów i stamtąd dalej walczyli z Niemcami. A rok później skończyła się wojna i Niemcy przegrali, a Warszawa znowu należała do Polski.
Dziękuję wam za wysłuchanie już 27 audycji podkastu “Historia Polski wg dzieci”.
Jak już wspomniałem wykorzystaliśmy na lekcji kilka fragmentów z książki “Powstanie warszawskie. Pierwsze dni. Interaktywne spotkanie z historią”. Autorem jest Krzysztof Mital, a książkę wydało wydawnictwo Meandry. W notatkach będzie link do ich strony. Mają kilka innych książek tego typu, w których czytelnik decyduje co się stanie dalej. A wszystkie ich książki uczą historii. W naszej grupie najbardziej podobały się ilustracje w książce.
W notatkach będą też linki do grupy na facebooku. Zapraszam tam. Nasza strona czyli historiawgdzieci.pl jest w przebudowie. Mam zamiar od września udostępnić na niej gry do nauki polskiej historii. Jeżeli podoba się wam to co robię możecie wesprzeć mnie materialnie na stronie patronite.pl/historia-dla-dzieci (link będzie w notatkach). To nie musi być duża suma - np. tylko 3 zł miesięcznie. Wspierać ten podkast możecie też przekazująć informacje o nim innym rodzicom czy dodając ich do naszej grupy.
Jeszcze raz dziękuję za wysłuchanie i do usłyszenia w następnej audycji.

https://patronite.pl/historia-dla-dzieci

https://www.facebook.com/groups/historia.dla.dzieci

https://wydawnictwomeandry.pl/pl/p/Powstanie-Warszawskie.-Pierwsze-dni/40

Aug 06 2018

10mins

Play

Rank #3: 58 - Talenty Gallupa u dzieci

Podcast cover
Read more
Dzisiejszy odcinek będzie odcinkiem specjalnym i jednocześnie najdłuższym. Poświęciliśmy go kwestii talentów Gallupa u dzieci. Być może wiecie o 34 talentach, które mogą odkryć dorośli. Chodzi o talenty Gallupa, po angielsku strengths czyli takie mocne strony każdego z nas. Te 34 talenty to cechy uszeregowane w pewnym porządku. Te cechy, które ma się u góry listy są dominujące i widać je w każdym działaniu.

Np. moje górne 6 talentów to: Kontekst, Uczenie się, Analityk, Indywidualizacja, Dowodzenie oraz Zgodność. Kontekst sprawia, że zawsze szukam kontekstu danej sprawy. Przydaje mi się ta cecha w nauce historii, bo historia to kontekst do współczesnych wydarzeń. Drugą moją cechą jest Uzenie się, co przejawia się w tym, że lubię poznawać nowe rzeczy. Analityk oznacza, że analizuję prawie każdą rzecz, którą słyszę. Indywidualizacja sprawia, że podchodzę indywidualnie do każdej osoby, także do siebie. Dowodzenie to umiejętność przejmowania kierownictwa w sytuacjach, gdy panuje bałagan. Szósta cecha czyli Zgodność - po angielsku Harmony sprawia, że staram się zachować pokojowe stosunki z innymi.

Kolejność tych cech jest ważna. Każdy ma te talenty albo mocne strony, ale każdy ma je ułożone w innej kolejności. Niedawno instytut Gallupa wprowadził takie testy dla dzieci w wieku od 10 do 14 lat. Mocne strony u dzieci to tylko 10 talentów, a test odkrywa górne trzy. Co jednak mogą zrobić rodzice dzieci młodszych. Można wyśledzić te talenty albo mocne strony u dzieci poprzez obserwację. Tyle może krótkiego wstępu.

Do audycji zaprosiłem Dominikę Łysio. Aktywnie propaguje ona odkrywanie talentów Instytutu Gallupa, szczególnie wśród dzieci i młodzieży. W działaniu i w pracy z grupą jest praktyczna i otwarta, a teraz prowadzi także portal Tropiciele Talentów. Towarzyszy ona i wspiera rodziców i dzieci w wieku 10-15 lat w wykonaniu Badania Strenghts Explorer.

Rozmowę zaczęliśmy od naszych własnych talentów, czyli tych talentów dla dorosłych. Tak się stało, że pierwszy talent czyli Kontekst mamy taki sam. Później przeszliśmy do meritum czyli do tych określonych przez Gallupa talentów oraz tego jak się one ujawniają u dzieci. Ja miałem okazję odkrywać talenty dla 5 nastolatków, z którymi prowadzę lekcje historii, zaś Dominika podzieli się swoim szerszym i bogatszym doświadczeniem

Mamy już zaplanowany kolejny odcinek, w którym omówimy kwestię poszukiwania talentów u młodszych dzieci. Tak więc jeżeli interesuje was ten temat to zapraszam niedługo.

Strona i grupa Tropiciele Talentów:
https://tropicieletalentow.pl/
https://www.facebook.com/tropicieletalentow

Jun 25 2019

1hr 9mins

Play

Rank #4: 25 - gen. Władysław Sikorski

Podcast cover
Read more
Dziś powiemy sobie o czymś, co się wydarzyło 75 lat temu. Ale zanim przejdziemy do historii chciałem zapytać was o to jakie ptaki znacie? Np. czy wiecie jak wygląda bocian, jaskółka, wróbel czy sikorka?
Dlaczego was o to pytam? Wy macie imię, które wybrali dla was rodzice, ale macie też nazwisko, które dostaliście po waszych przodkach. Nazwiska powstały od różnych rzeczy, niektóre z nich pochodzą od ptaków. Np. generał Władysław Sikorski ma swoje nazwisko od małego ptaszka, który nazywa się sikorka. Te ptaki przylatują do Polski w zimie. Są malutkie jak wróbelki, ale bardziej kolorowe. Najczęściej mają żółty brzuszek. Czy widzieliście kiedyś w zimie sikorkę?
Ale wróćmy do historii. Dziś powiemy sobie o generale Władysławie Sikorskim. Oprócz tego, że był on generałem był także premierem. Nie wiem czy pamiętacie, ale w 1939 roku Polska została zaatakowana przez Hitlera i Niemców oraz przez Stalina i Rosjan. Polski rząd uciekł wtedy do Anglii i właśnie Władysław Sikorski był premierem polskiego rządu. Niestety Polska była wtedy w rękach Niemców, tak więc zarówno polski rząd jak i generał Sikorski byli w Anglii.
4 lipca 1943 roku czyli 75 lat temu zdarzyło się coś tajemniczego. Generał Sikorski poleciał do Afryki tam, gdzie byli polscy żołnierze. Pamiętacie jak mówiliśmy o polskim misiu, który miał na imię Wojtek? Generał Sikorski poleciał go odwiedzić w Afryce. Ale ponieważ jest to bardzo daleko jego samolot musiał wylądować w Gibraltarze. To takie małe państwo, czy wiecie gdzie się ono znajduje?
Gibraltar to taki półwysep. Jest tam duża góra i małe miasteczko dookoła tej góry. Gibraltar leży na mapie pod Hiszpanią, ale nie mówi się tam po hiszpańsku, ale po angielsku, bo Gibraltar należy do Anglii.
I właśnie tam wylądował samolot generała Sikorskiego. Potem general poleciał odwiedzić polskich żołnierzy i ponownie wrócił na Gibraltar. Niestety wtedy wydarzyło się coś dziwnego. Samolot wystartował i wylądował w wodzie. Z samolotu wyszedł tylko pilot. Do dziś nie wiadomo co się stało. Anglicy mają archiwum, w którym jest opisana ta historia. Mieli wszystkim powiedzieć co tam jest napisane, ale postanowili, że zdradzą tą tajemnicę dopiero w 2050 roku. Ile wy będziecie mieć lat w 2050 roku. Dzieci, z którymi ja się uczę będą miały około 40 lat.
Tak więc dzisiaj nie mogę wam powiedzieć co się wydarzyło 4 lipca 1943 roku podczas katastrofy w Gibraltarze. Na odkrycie tej tajemnicy będziemy musieli poczekać do 2050 roku.
Tak to jest z historią. Czasami ktoś ma dokumenty, które mówią co się stało w przeszłości, ale nie chcą się tym podzielić. Wtedy ludzie wymyślają różne historie, które mogą być prawdziwe. Np. że generała Sikorskiego zabili Rosjanie. Tego dnia czyli 4 lipca 1943 roku rosyjski samolot stał obok polskiego i może Rosjanie specjalnie coś zepsuli. Ale nie wiemy czy tak było naprawdę. Być może dowiemy się tego w 2050 roku.
Dziękuję wam za wysłuchanie tego podkastu. To była 25 audycja podkastu Historia Polski wg Dzieci. Dziś mówiliśmy o generale Sikorskim oraz katastrofie lotniczej w Gibraltarze.
Zapraszam na naszą grupę na Facebooku:
https://www.facebook.com/groups/historia.dla.dzieci
Zapraszam też na stronę tego podkastu, czyli:
http://www.historiawgdzieci.pl/
Jeżeli chcielibyście wesprzeć ten podkast i pomóc w jego rozwoju możecie to zrobić pieniężnie, na stronie:
https://patronite.pl/historia-dla-dzieci

Jul 06 2018

9mins

Play

Rank #5: 55 - Stolice Polski

Podcast cover
Read more
Dziś przywitali was Staś i Antek z Wrocławia, a ich mama Kasia podsunęła mi pomysł aby nagrać odcinek o stolicach.
Muszę was jednak uprzedzić, że temat stolicy Polski jest bardzo skomplikowany. Najpierw muszę was jednak zapytać czy wiecie co to jest stolica?
Stolica to najważniejsze miasto, które najczęściej jest również największe. W Polsce stolicą jest teraz Warszawa i rzeczywiście jest ona największym miastem. Ale np. w USA największe miasta to Nowy York i Los Angeles, a stolicą jest Washington jest od nich o wiele mniejszy. Jednak w większości krajów stolica jest największym miastem, w którym mieszka najwięcej ludzi. W Polsce takim miastem jest Warszawa, ale jak to się stało, że została ona stolicą? O tym właśnie będzie dzisiejsza audycja.
Pierwszym historycznym władcą Polski był Mieszko I. Jeździł on po wielu miastach i w zasadzie nie miał stałej stolicy, a jednak historycy mówią, że stolicą było Gniezno. Dlaczego tak twierdzą?
Skąd wiemy, że pierwszą stolicą Polski było Gniezno?
Kiedy Mieszko I napisał list do papieża (ten list nazywa się Dagome Iudex) to właśnie Gniezno podał jako stolicę. Później jego syn Bolesław I Chrobry zaprosił cesarza Ottona III na zjazd, który się odbył właśnie w Gnieźnie. Stąd nazwa: zjazd gnieźnieński, który odbył się w 1000 roku. Bolesław I Chrobry oraz jego syn Mieszko II Lambert byli też koronowani w Gnieźnie. Tam też Bolesław przechowywał szczątki św. Wojciecha.
Tak więc pierwszą stolicą Polski było Gniezno. Pamiętacie jednak co się stało gdy Polską rządził Mieszko II Lambert? Kraj został zniszczony przez sąsiadów, którzy go napadali, szczególnie przez Czechów. Dodatkowo ludzie się zbuntowali. Dlaczego jednak Kazimierz Odnowiciel przeniósł stolicę do Krakowa?
Gniezno było całe zniszczone i trzeba było je dopiero odbudować. Kazimierz Odnowiciel ożenił się z ruską księżniczką Marią Dobronięgą. Maria nie chciała mieszkać w zniszczonym Gnieźnie, ona chciała aby stolicą był Kraków. Kazimierz Odnowiciel i Maria Dobroniega mieli dwóch synów: Bolesława II Śmiałego i Władysława Hermana. Pierwszy został po śmierci ojca królem w Krakowie, a drugi był księciem na Mazowszu i mieszkał w Płocku. Czy pamiętacie co zrobił Bolesław II Śmiały? Pokłócił się z krakowskim biskupem Stanisławem i kazał go zabić. Za to został wygnany z Polski. Władcą Polski został więc jego brat Władysław Herman. Ten jednak nie pojechał do Krakowa, ale został w Płocku, dlaczego?
Później jego syn czyli Bolesław III Śmiały także miał stolicę w Płocku. Zobacznie omówiliśmy dopiero 7 historycznych władców i już mamy trzy stolice. Zapamiętaliście może jakie stolice Polska miała w ich czasach? Mieszko I, Bolesław I Chrobry oraz Mieszko II mieli stolicę w Gnieźnie. Później Kazimierz Odnowiciel oraz Bolesław II Śmiały mieli stolicę w Krakowie, a potem Władysław Herman oraz Bolesław III Krzywousty mieli stolicę w Płocku.
Po śmierci Bolesława III Krzywoustego Polska podzieliła się na wiele małych kawałków i każdy z nich miał swoją stolicę. Gdybym chciał wszystkie wymienić to nie starczyłoby mi czasu.
W tamtym jednak czasie było trzech królów: Przemysł II, Wacław II oraz Wacław III. Wszyscy trzej byli koronowani w Gnieźnie. Jednak Przemysł II mieszkał w Poznaniu, dlaczego?
Przemysł II był księciem poznańskim, a gdy został królem Polski dalej mieszkał w Poznaniu. Tak więc na krótko także Poznań był stolicą Polski.
Polskę połączył na nowo Władysław Łokietek. Poprzedni królowie czyli Przemysł II, Wacław II oraz Wacław III byli koronowani w Gnieźnie. Dlaczego Łokietek był koronowany w Krakowie?
Papież pozwolił się koronować Władysławowi Łokietkowi, ale nie pozwolił na koronację w Gnieźnie. Koronę gnieźnieńską mieli królowie czescy, a Łokietek dostał koronę krakowską. Tak więc można powiedzieć, że to papież zadecydował o tym, że ponownie stolicę przeniesiono do Krakowa. To miasto zostało stolicą na bardzo długo, niektórzy liczą, że Kraków był wtedy stolicą prawie przez 500 lat.
Później stolicę przeniesiono do Warszawy. Jak do tego doszło? Najpierw w Warszawie zamieszkała królowa Bona. Przeprowadziła się do Warszawy po śmierci męża Zygmunta I Starego. Później w Warszawie zamieszkał także jej syn czyli Zygmunt II August, ale dlaczego?
W czasach Zygmunta Augusta doszło do połączenia Polski i Litwy. Polska miała stolicę w Krakowie, a Litwa w Wilnie. Powstał jednak problem. Gdzie mają się spotykać posłowie na sejmie? Litwini nie chcieli jeździć do dalekiego Krakowa, a Polacy do dalekiego Wilna. Umówili się więc, że będą spotykać się w połowie drogi czyli właśnie w Warszawie. Tak więc już od czasów Zygmunta II Augusta Warszawa stała się ważnym miastem, bo tam się zbierał sejm. Później w czasach innego Zygmunta doszło do wypadku w Krakowie.
Zamek w Krakowie uległ częściowemu spaleniu i dlatego Zygmunt III Waza przeniósł się do Warszawy. Warszawiacy aby mu podziękować ustawili w Warszawie kolumnę króla Zygmunta. Jak będziecie w stolicy to koniecznie ją zobaczcie. W tamtych czasach pomniki stawiano tylko świętym, ale Warszawiacy tak kochali króla Zygmunta III Wazę, że postawili mu właśnie ten pomnik na wielkiej kolumnie. Tak więc Zygmunt III Waza przeprowadził się do Warszawy, bo tam odbywały się sejmiki - szlachta z Polski i Litwy tam się spotykała. Dodatkowo na Wawelu w Krakowie wybuchł pożar. Ale król Zygmunt III Waza miał jeszcze jeden powód. Był on królem Polski i Szwecji. Warszawa była dużo bliżej Szwecji niż Kraków. Tak więc król miał aż trzy powody przeniesienia stolicy do Warszawy.
Ale czy stolica naprawdę została przeniesiona do Warszawy. Niektórzy mówią, że tak, bo tam mieszkali królowie, ale inni mówią, że stolicą był dalej Kraków, bo królowie byli koronowani dalej w Krakowie. A jak wy myślicie co jest ważniejsze? Czy to miasto, gdzie król jest koronowany czy to gdzie król mieszka?
Ostatni król Polski czyli Stanisław August Poniatowski nie tylko mieszkał w Warszawie, ale także zostal tam koronowany. Tak więc w jego czasach na pewno Warszawa była już stolicą. Niestety później doszło do rozbiorów i Polski nie było przez 123 lata. Nie było Polski, a więc nie było też stolicy Polski. Gdy Polska została odtworzona w 1918 roku stolicą została Warszawa.
W 1939 roku polskę zaatakował Hitler. Polski rząd więc przeniósł się do Paryża. Ale w 1940 roku Hitler zaatakował Francję, więc polski rząd przeniósł się do Londynu. W tamtych czasach Hitler rządził w prawie całej Europie i wiele rządów różnych europejskich państw przeniosło się do Londynu. Polski rząd w Londynie nie był jedynym.
W 1944 roku został wyzwolony kawałek Polski, a stolicą przez parę miesięcy był Lublin. Później została wyzwolona Warszawa, ale nie zrobiono tam stolicy - dlaczego?
Warszawa była tak zniszczona, że przez rok stolicą była Łódź. Później jednak na powrót stolicą została Warszawa, a od 1952 roku zapisano to w konstytucji, że stolicą jest Warszawa.
Przyznacie, że to skomplikowane. Polska miała tak wiele stolic. Nie martwcie się, jeżeli nie zapamiętaliście wszystkich. Najdłużej stolicą był Kraków, bo prawie 700 lat. Gniezno było stolicą prawie 100 lat. Podobnie Warszawa też około 100 lat. Płock był stolicą 60 lat, Poznań 6 lat.
Jeżeli macie słabą pamięć to zapamiętajcie trzy stolice: Gniezno, Kraków i Warszawę. Jeżeli jednak macie dobrą pamięć to zapamiętajcie pięć miast: Gniezno, Kraków, Płock, Poznań i Warszawę.
Ja już będę kończył. Chciałbym podziękować patronom. Tym, którzy nas teraz wspierają oraz tych, którzy wspierali nas w przeszłości ale z różnych powodów musieli zaprzestać. Parę osób pytało mnie o możliwość jednorazowego wsparcia. Załączam więc link do mojego paypala.
https://www.paypal.me/PiotrBorowski
Oprócz tego materialnego ogromnie cenimy też wsparcie moralne. Gdy ktoś napisze nam, że podobał mu się któryś odcinek od razu chce się nagrywać dalej. Dziękuję więc za wszystkie opinie, te na iTunes, ten przesłane mailem oraz te pod postami na facebooku.
W tym odcinku szczególnie dziękuję jeszcze raz Stasiowi i Antkowi z Wrocławia oraz oczywiście ich mamie za podsunięcie pomysłu o stolicach Polski. Ten temat jest dużo bardziej skomplikowany niż mogliście przed chwilą posłuchać. Np. Wrocław też był stolicą. O Bolesławie III Krzywoustym Gal Anonim napisał: “Bolesław zaś, prawy syn mój, obejmie główne stolice królestwa we Wrocławiu, w Krakowie i w Sandomierzu”. Poza tym gdyby Henryk Pobożny nie zginął pod Legnicą to pewnie właśnie Wrocław stałby się stolicą Polski. Historia potoczyła się jednak inaczej. Ale to taka dygresja.

Apr 17 2019

16mins

Play

Rank #6: 59 - Przemysł II

Podcast cover
Read more
Moja babcia miała krowę, bo wypiła barszcz.
Witam was w 59 odcinku podcastu historia Polski dla dzieci i oraz według dzieci. W dzisiejszym odcinku będziemy, mówić o rozbiciu dzielnicowym i pierwszym królu Polski podczas, tego rozbicia dzielnicowego. Jak pewnie pamiętacie, w Polsce rządziło siedmiu historycznych władców, a potem Polska podzieliła się na dużo części. Ten podział to właśnie rozbicie dzielnicowe. Czy pamiętacie tych, siedmiu historycznych władców? Czy wiecie jak, zapamiętać ich imiona? Jak zapamiętać imiona, tych siedmiu władców przed rozbiciem dzielnicowym?
Moja babcia miała kebaba, bo wzięła barana i to jest Mieszko I, Bolesław I, Mieszko II, Kazimierz I, Bolesław II, Władysław I i Bolesław III.
To zdanie: „Moja babcia miała kebaba, bo wzięła barana.” Ma siedem słów. Pierwsza litera każdego, słowa to pierwsza litera imienia jednego z tych, siedmiu władców, czyli Mieszka I, Bolesława Chrobrego, Mieszka II Lamberta, Kazimierza I Odnowiciela, Bolesława II Śmiałego, Władysława I Hermana oraz Bolesława III Krzywoustego. Ten ostatni władca, czyli Bolesław III Krzywousty to właśnie on podzielił Polskę, między swoich synów. I tak właśnie doszło do rozbicia dzielnicowego.
I dzisiaj będziemy mówić, o tym właśnie kiedy Polska była podzielona na dużo takich małych kawałków. Pierwszym królem, który chciał połączyć te części na nowo, czyli na nowo stworzyć Polskę był Przemysław II. Był on księciem poznańskim, czyli rządził w Wielkopolsce, ale jak udało mu się połączyć inne części Polski?
Przemysław II on był królem Wielkopolski, ale później oby dwaj jego wujkowie umarli i oni byli królowie małej Polski, a drugi był Pomorza i on dostał Pomorze i Małopolskie. I tą Polskę dostał orzeł jako ich symbol.
Przemysł II dostał w spadku, najpierw Małopolskę z Krakowem, a później także Pomorze. Małopolskę z Krakowem dostał Przemysław II od Henryka IV Prawego. Wtedy, też Przemysław II zaczął używać symbolu koronowanego orła, którego używał właśnie Henryk Prawy. Wcześniej Przemysław II tak jak jego ojciec i dziadek używał symbolu lwa. Tak, wiec jakie części Polski miał Przemysław II?
Może, drugi dostał Wielkopolskę i Małopolskę. I jeszcze dostał Pomorze.
Przemysł II po swoim ojcu odziedziczył Wielkopolskę, a potem po innych krewnych Małopolskę i Pomorze. Ze stolicy Małopolski Przemysł II przywiózł insygnia koronacyjne, które pozostały po poprzednim królu, czyli Bolesławie II Śmiałym.
A nie, 26 czerwca 1295 Przemysł II został koronowany w Gnieźnie na króla Polski i dzisiaj jest jego rocznica i Przemysław zdecydował, że symbolem Polski będzie biały orzeł, więc no dzisiaj jest jego rocznica.
A 26 czerwca 1295 roku Przemysł II został koronowany, jako król Polski. Jako pierwszy król Polski, używał też symbolu orła białego. Jego koronacja była pierwszą koronacją króla Polski od 219 lat, czyli od poprzedniej koronacji Bolesława II Śmiałego.
Niestety ten król nie żył długo po koronacji. Zmarł już 8 lutego 1296 roku, czyli był królem 7 i pół miesiąca. Ale jak doszło do tego, że umarł tak szybko? Król miał w momencie śmierci niecałe 39 lat. Ostanie dni karnawału, czyli zapusty postanowił Przemysł II spędzić w nieobwarowanym Rogoźnie. Co to znaczy, że miasto jest obwarowane? Obwarować to otoczyć miasto murami. Dzięki czemu ludzie w tym mieście są bezpieczni. Niestety Rogoźno było nieobwarowanym miastem, czyli nie miało murów obronnych. Przemysł II spędził tam zapusty, a następnego dnia zdarzyło się coś strasznego.
No i ona na karnawale on zginął, że jak był post czterdziestodniowy to on został porwany z Rogoźna i po drodze został zabity.
Ktoś porwał króla, historycy nie wiedzą dokładnie kto, ale najprawdopodobniej byli to Brandenburczycy. Brandenburgia to część Niemiec blisko granicy z Polską. Dziś stolicą tego regionu jest Berlin. Polacy często walczyli z Niemcami z Brandenburgii, prawdopodobnie więc to właśnie Brandenburczycy zorganizowali to porwanie, a pomagali im chyba także jacyś zdrajcy z otoczenia króla. Kiedy doszło do tego porwania? 8 lutego 1296 roku była Środa Popielcowa, czyli pierwszy dzień czterdziestodniowego postu. W tę środę nad ranem porywacze wdarli się do Rogoźna i chcieli porwać króla Przemysła II. On bronił się bardzo dzielnie i dopiero kiedy był ranny porywacze go pojmali i porwali ze sobą. Ale gdy uciekali zobaczyli, że ktoś ich ściga zobaczyli pogoń. Wtedy postanowili zabić Przemysła II. Zabito go w miejscu, które do dzisiaj nazywa się Porąbice. W miejscu śmierci króla rośnie dzisiaj dąb, któremu nadano imię Przemysł II. Co zapamiętaliście?
Przemek II on stworzył sobie takiego białego orła i teraz widać go w polskich flagach i w różnych innych rzeczach. Ten orzeł reprezentuje Polskę.
Przemysł II żył w okresie rozbicia dzielnicowego. Starał się zjednoczyć Polskę i udało mu się zjednoczyć trzy takie części. On jako pierwszy, też jako pierwszy król Polski zaczął używać znak orła białego w koronie. A czy pamiętacie imiona pierwszych siedmiu władców Polski, pierwszych siedmiu historycznych władców Polski? Można ułożyć sobie takie zdanie, które pomoże nam zapamiętać te imiona. I pierwsze litery każdego słowa tego zdania, to będą pierwsze litery imion pierwszych siedmiu władców.
Okej, więc: Moja babcia mnie kopnęła, bo wzięłam bułkę albo barana no i też: Moja babcia miała kebaba, bo wzięła barana.
Wy możecie ułożyć sobie własne zdanie, które pomoże wam zapamiętać pierwsze litery imion tych siedmiu pierwszych władców Polski.
Moja babcia, mnie kopnęła, bo wzięłam bułkę i to jest Mieszko, Bolesław, Mieszko, Kazimierz, Bolesław, Władysław i Bolesław.
Na dzisiaj to wszystko, dziękuje wam bardzo za wysłuchanie. Zapraszam niedługo do następnego odcinka. Do usłyszenia.
On miał kraj małopolskie, wielkopolskie i pomorze. I miał ten znak na ten Wiesiek miał potem, tego orła, chciałam powiedzieć kura i dlatego maja teraz orła w Polsce.

Transkrypcji audycji dokonała: Patrycja Frymark

Jul 07 2019

9mins

Play

Rank #7: 52 - Polska i Hiszpania

Podcast cover
Read more
Postanowiłem przygotować specjalny wakacyjny odcinek. Będzie on poświęcony porównaniu Polski i Hiszpanii, a szczególnie historii tych dwóch krajów. Z pozoru wydawałoby się, że nie mają one nic wspólnego, bo Polska leży na północnym wschodzie Europy, a Hiszpania na południowych zachodzie. Na mapie Europy Polska jest w prawym górnym rogu, a Hiszpania w lewym dolnym. Co wspólnego mają te dwa kraje tak bardzo oddalone od siebie?

Najbardziej rzucającym się podobieństwem jest religia. Zarówno Polska jak i Hiszpania są krajami katolickimi. Nie zawsze jednak tak było. W Polsce książę Mieszko podjął decyzję o przejściu z pogaństwa na katolicyzm. Mógł jednak podjąć decyzję o przejściu na prawosławie. Prawosławie tym różni się od katolicyzmu, że katolicy uznają papieża w Rzymie, a prawosławni nie. Podobnie było w Hiszpanii. Podbili ją Wizygoci, którzy byli Arianami, a w Hiszpanii mieszkali wtedy Rzymianie wyznający katolicyzm. Wizygoci postanowili wtedy przejść z Arianizmu na katolicyzm. Arianie od katolików różnili się tym, że nie wierzyli w Trójcę, a katolicy wierzą. Ale oprócz religii Wizygoci czyli zachodni Goci zmienili też język. Wizygoci mieli swój własny język - język gocki, na który nawet Biblia została przetłumaczona. Ale postanowili zmienić nie tylko religię, ale także język. W tym celu zniszczyli wszystkie Biblie w języku Gockim i zaczęli mówić po łacinie tak jak Rzymianie mieszkający w Hiszpanii. Z tej łaciny powstał później język hiszpański.

Właśnie język jest kolejnym podobieństwem. Język hiszpański jest oparty na łacinie i grece. Język polski jest wprawdzie językiem słowiańskim, ale i my mamy dużo słów z łaciny i greki. Jakie słowa mamy takie same jak Hiszpanie? Np. historia, temperatura, biblioteka. Hiszpanie zapisują słowo “historia” tak samo jak Polacy. Różnimy się tylko tym, że Hiszpanie nie wymawiają literki “h” i mówią “istoria” zamiast “historia”. Z kolei słowo “biblioteka” Hiszpanie wypowiadają tak samo jak my, ale zapisują z literką “c” zamiast litery “k”. Mamy też w języku polskim słowa pochodzenia hiszpańskiego. Np. słowo “parasol” pochodzi z Hiszpanii. Po hiszpańsku “para sol” oznacza na słońce. Tak więc Hiszpanie określają parasol na słońce, my wzięliśmy od nich to słowo i używamy go nawet mówiąc o parasolu na deszcz.

Historia słów, które przyszły do języka polskiego jest bardzo ciekawa. My wróćmy jednak do tych Gotów, a szczególnie do zachodnich Gotów czyli Wizygotów. Skąd się oni wzięli w Hiszpanii? Goci byli ludem, który przywędrował z północy tam gdzie mieszkali Wikingowie i podążył na południe czyli na mapie poszli z góry na dół. Goci podzielili się na Wizygotów, którzy poszli do Hiszpanii oraz Ostrogotów, którzy poszli do Włoch. Tak więc Goci przyszli ze Skandynawii, krainy Wikingów i przeszli wzdłuż Wisły i Odry czyli przeszli przez Polskę. Było to bardzo dawno temu, chyba jeszcze w czasach króla Popiela i Piasta Kołodzieja.

Goci nie są jednak jedynymi ludźmi, którzy zamieszkali w Hiszpanii, a wcześniej byli w Polsce. Kto jeszcze szedł pieszo z Polski do Hiszpanii? Jest taki region w Polsce, który czasami ludziom myli się z regionem w Hiszpanii. Zapytacie jak komuś może się pomylić kawałek Polski która jest na północnym wschodzie z kawałkiem Hiszpanii, która jest na południowym zachodzie? Ludziom się mylą te tereny dlatego, że mają tą samą nazwę. Część Polski nazywana bywa Galicją i tak samo część Hiszpanii jest nazywana Galicją. Czy umielibyście zgadnąć skąd się wzięła nazwa Galicja? Podpowiem wam, że nazwa pochodzi od ludzi, którzy tam mieszkali. Kim więc byli mieszkańcy Galicji? Chodzi o Galów. Tych samych Galów, których być może znacie z filmów o Asteriksie i Obeliksie. Galowie mieszkali kiedyś w na terenach Polski, a potem przenieśli się do Francji i Hiszpanii. Do dziś została po nich nazwa i część Polski nazywa się Galicją tak samo jak część Hiszpanii. Kolejnym podobieństwem jest historia tych regionów. W Polsce Galicja była długo najbiedniejszą częścią Polski, podobnie jest z Galicją w Hiszpanii.

Ja byłem teraz tydzień w Hiszpanii na półwyspie gdzie jest miasto Kadyks. Ten półwysep bardzo przypomina Hel w Polsce. Hel to taki długi półwysep, tak samo jest w Kadyksie. Kiedyś król Hiszpanii chciał zdobyć Anglię i przygotował dużo statków w porcie w Kadyksie, ale królowa Anglii Elżbieta I wysłała swojego korsarza Francisa Drake’a, który zatopił wszystkie statki, które były w porcie w Kadyksie. Od tamtej pory w Kadyksie postawiono dużo armat, które mają bronić statków będących w porcie. My chodziliśmy i oglądaliśmy te stare armaty. Postawiono je jednak za późno - Drake zdążył już zniszczyć wszystkie statki.

I właśnie to miasto jest związane z ostatnim podobieństwem między Hiszpanią, a Polską. Gdy w Polsce były obce wojska - wojska rosyjskie - Polacy postanowili ratować swój kraj i uchwalili konstytucję 3 maja. Była to bardzo nowoczesna konstytucja, którą uchwalono 3 maja 1791. Hiszpańska konstytucja została uchwalona gdy w Hiszpanii były wojska francuskie. Król Hiszpanii rządził wtedy tylko na tym małym półwyspie czyli w Kadyksie i tam uchwalono właśnie hiszpańską konstytucję. Było to 19 marca 1812.

Jakie więc mamy podobieństwa między historią Polski i Hiszpanii?
Po pierwsze władcy Polski i Hiszpanii wybrali religię katolicką. Mieszko mógł wybrać prawosławie, a król Wizygotów w Hiszpanii mógł pozostać przy arianizmie.
Po drugie przez terytorium Polski przeszli najpierw Galowie, którzy potem zamieszkali w Hiszpanii. Właśnie dlatego i w Polsce, i w Hiszpanii jest region nazywany Galicją.
Po trzecie przez terytorium Polski przeszli Goci, którzy później zamieszkali w Hiszpanii. Konkretnie byli to Wizygoci czyli zachodni Goci.
Po czwarte wiele słów po polski i hiszpańsku ma to samo pochodzenie i brzmią bardzo podobnie, np. słowo “historia” i “istoria”.
Po piąte Polacy uchwalili swoją konstytucję gdy w Polsce były obce wojska i tam samo zrobili Hiszpanie. Polacy uchwalili konstytucję 3 maja w 1791 roku gdy w Polsce były wojska rosyjskie, a Hiszpanie uchwalili swoją konstytucję, gdy Francuzi podbili całą Hiszpanię i pozostał tylko kawałek na półwyspie z miastem Kadyks i tam uchwalono hiszpańską konstytucję 19 marca 1812 roku.
Takich podobieństw jest jeszcze na pewno więcej. Ale to może tyle na dzisiaj.

Jestem teraz zaangażowany w kilka dużych projektów. Jednym z nich jest właśnie podkast Historia wg Dzieci. Innym projektem jest Angielski wg Dzieci. Nie wiem czy nie będę musiał zrezygnować z któregoś z tych projektów z powodów finansowych. Ogranicza mnie czas i pieniądze. Mam w głowie plan zrobienia strony do nauki historii dla dzieci. Strona byłaby oparta na technikach zapamiętywania. Podobne plany mam odnośnie nauki języków dla dzieci. Jeżeli udzielicie mi wsparcia na patronite to będę mógł dalej poświęcać się tym projektom i je rozwijać. Np. zrobić na stronie tą część poświęconą nauce historii i języków. Jeżeli jednak nie możecie mi udzielić finansowego wsparcia proszę o podpowiedź, który z projektów mam kontynuować, a który zakończyć.

Będę się też teraz zajmować testami Gallupa dla dzieci. Ci którzy słyszeli o talentach Gallupa zwanych też talentami Cliftona, a po angielsku StrengthFinder wiedzą być może także o tym, że instytut Gallupa wprowadził nową rzecz czyli StrengthsExplorer. Różni się on trochę od tego testu dla dorosłych, który odkrywa 34 talenty. Ten test dla dzieci pozwala poznać 3 z 10 talentów jakie ma każde dziecko. Te talenty można później rozwijać. Słowo talent jest może trochę mylące po angielsku jest to “strength” czyli mocna strona. Chodzi o dominującą cechę, która uwidacznia się w tym jak działają dzieci. Poznanie tych talentów daje lepsze zrozumienie dziecka przez rodziców, ale także lepszą samoakceptację samego dziecka. Jeżeli ktoś z was chciałby się dowiedzieć czegoś więcej to proszę o kontakt. Ja zrobiłem sobie ten test Gallupa dla dorosłych i jedną z cech, które jest postrzeganie indywidualnie każdej osoby. Patrzenie także na dzieci nie jako na grupę, ale na każdą jednostkę z osobna. Taki test pozwala lepiej poznać każde dziecko i lepiej pomóc mu w rozwoju, nauce itd.

Mar 15 2019

14mins

Play

Rank #8: 45 - Powstanie styczniowe

Podcast cover
Read more
Dzisiaj mija pełny rok od momentu, kiedy ukazała się nasza pierwsza audycja. Dziś zapraszam was do 45 odcinka i oczywiście wszystkich wcześniejszych, których jeszcze nie słuchaliście.
Dzisiaj jak już powiedziałem jest 8 stycznia. Styczeń jak pewnie wiecie to pierwszy miesiąc w kalendarzu. Jest o miesiąc, w którym jest zima. Czy wiecie kiedy zaczyna się zima? Zima zaczyna się tuż przed Bożym Narodzeniem w grudniu, kończy się około 21 marca. Tak więc zima trwa kawałek grudnia, cały styczeń, cały luty i dużą część marca. Tak więc, styczeń to w zasadzie środek zimy. Dlaczego tyle mówię o tym miesiącu? Dziś powiemy sobie o powstaniu styczniowym. Działo się to podczas zaborów, czyli w okresie, kiedy nie było Polski. Pamiętacie jak długo nie było Polski podczas zaborów?
Polska przestała istnieć w 1795. Nie było jej przez 123 lata, aż do 1918 roku. W tym czasie było wiele powstań. Czy wiecie co to znaczy? Co to znaczy “powstanie”? Mówiliśmy już w naszych audycja o powstaniu warszawskim podczas II wojny światowej oraz o powstaniu wielkopolskim po I wojnie światowej. Tak więc powstanie to taki bunt z bronią. Tak więc powstanie styczniowe to bunt przeciwko Rosji, jednemu z zaborców Polski.
Ale dlaczego Polacy się zbuntowali w styczniu? Dlaczego powstanie wybuchło w styczniu? Przecież to środek zimy.
Powstanie styczniowe wybuchło 22 stycznia 1863, a trwało aż do października 1864. Dlaczego właśnie wtedy? Rosjanie wyznaczyli brankę na 25 stycznia. Ale co to jest branka? To słowo “branka” pochodzi od słowa “brać”. Rosjanie brali Polaków do wojska. Wojsko wtedy było jednak inne. Dzisiaj w wielu krajach idzie się do wojsk, ale tylko na rok lub dwa. W tamtych czasach do wojska się szło na 25 lat. Tak więc Polacy zbuntowali się z powodu tej branki, z powodu brania do wojska aż na 25 lat. Czy to długo? Do wojska brano mężczyzn w wieku od 20 do 30 lat. Tak więc gdy wzięto do wojska mężczyznę w wieku 20 lat to ile on miał lat gdy ukończył 25 lat służby? Czy umiecie dodać takie liczby 20 plus 25? Taki mężczyzna, który służbę w armii carskiej zaczął w wieku 20 lat kończył ją w wieku 45 lat. Niestety większość tych chłopców nie dożywała końca służby.
W armii carskiej umierała większość żołnierzy. Umieralność wynosiła 88%. Czy uczyliście się kiedyś o porcentach? 88% śmiertelności oznacza, że jak do wojska pójdzie 100 chłopców, to 88 zginie, czyli wróci tylko dwunastu z tych stu, którzy poszli. Ale nawet jak przeżyli nie pozwalano im wracać do domu, ale musieli często służyć dalej aż do 30 lat i czasem jeszcze dłużej.
Dlaczego tak dużo ich umierało? Żołnierze oczywiście giną na wojnie. Ale ci żołnierze zabrani do armii rosyjskiej byli źle żywieni.
Żołnierze nie dostawali dobrego jedzenia. Nie mieli np. witamin. A przy okazji czy wy jecie witaminy? Można je znaleźć w wielu owocach. Czy wiecie dlaczego witaminy są takie ważne?
Tak więc żołnierze byli bardzo źle żywieni. Ale to nie wszystko. Jak byli ranni to nikt się nimi nie opiekował. Żołnierze angielscy mieli o wiele lepiej.
Czy słyszeliście kiedyś o Florence Nightingale? Była to pierwsza pielęgniarka. Anglicy walczyli wtedy z Rosjanami podczas wojny krymskiej. Florence Nightingale dowiedziała się, że nikt nie dba o żołnierzy angielskich i pojechała na Krym. Wraz z innymi kobietami opiekowały się chorymi żołnierzami angielskimi. Później Florence Nightingale założyła pierwszą szkołę pielęgniarek na świecie. Okazało się, że pielęgniarki swoją opieką uratowały więcej żołnierzy niż lekarze. Niestety Polacy, którzy szli do armii carskiej czyli armii rosyjskiej nie mieli takiej opieki. Taką opiekę mieli wtedy tylko Anglicy.
Czego się więc dzisiaj nauczyliśmy? Podczas zaborów, gdy Polska była podzielona na trzy części i nie było jej przez 123 lata wybuchło powstanie styczniowe. Wybuchło 22 stycznia 1863 roku, bo Rosjanie zarządzili brankę na 25 stycznia. Polacy nie chcieli iść do wojska rosyjskiego, bo umierało w nim aż 88 procent żołnierzy. Umierali oni bo dostawali jedzenie bez witamin, a gdy byli ranni nikt się nimi nie opiekował. Mówiliśmy też o tym dlaczego angielscy żołnierze mieli lepiej? Oni mieli Florence Nightingale, pierwszą współczesną pielęgniarkę.
Jak już wspomniałem dzisiaj mija rok od wydania pierwszej audycji. To jednak nie jest pierwszy rok, w którym my uczymy się historii. Dopiero jednak rok temu wpadłem na pomysł, aby nagrywać nasze lekcje. Dzieci na początku były trochę nieśmiałe wobec mikrofonu, ale dzisiaj to go sobie wręcz wyrywają. Czy wam się podoba nasza audycja? Jeżeli tak to możecie nas wesprzeć na kilka różnych sposobów. Jeżeli macie iPhone’a albo umiecie obsługiwać iTunes to możecie dać nam pięć gwiazdek w katalogu iTunes. Możecie też podesłać swoim znajomym link do naszego podkastu, albo konkretnego odcinka, który wam się szczególnie podobał. Można nas także wesprzeć pieniężnie. Muszę opłacić miejsce na stronę internetową oraz na podkast. Gdy tak patrzę jak dzieci traktują mój mikrofon to też się czasem boję czy nie będę musiał niedługo kupić nowego. Innymi słowy tworzenie tego podkastu to nie tylko czas, który na to poświęcam, ale także pieniądze. Gdybyście chcieli nas wesprzeć w notatkach znajdziecie link na patronite
https://patronite.pl/historia-dla-dzieci
Zapraszam też na naszą grupę na facebooku oraz na stronę internetową
http://historiawgdzieci.pl/
https://www.facebook.com/groups/historia.dla.dzieci
Po roku nagrywania myślę, że będę miał trochę sił aby kontynuować. Udało mi się w poprzednim roku nagrać 45 audycji. Czy w tym roku będzie ich więcej czy mniej? To też zależy od was i waszego wsparcia. Nie tylko tego pieniężnego. Miłe słowa pod odcinkami naprawdę dodają mi skrzydeł.
Napiszcie też co chcielibyście usłyszeć w kolejnych odcinkach. Jakieś konkretne wydarzenie z historii Polski? A może historia jakiegoś miasta tak jak kiedyś nagraliśmy historię Wrocławia? A może coś z historii starożytnej? Myślałem też o krótkiej serii poświęconej historii polskiej nauki, w tym np. Marię Skłodowską, Kopernika czy Łukasiewicza. Co o tym myślicie? Na propozycję czekam w komentarzu pod odcinkami. Można te propozycje też przesłać mailem na adres piotr@historiawgdzieci.pl.

Jan 08 2019

13mins

Play

Rank #9: 36 - I wojna światowa

Podcast cover
Read more
11 listopada przypadają dwie bardzo ważne rocznice. Tego dnia zakończyła się I wojna światowa i tego samego dnia Polska odzyskała niepodległość po 123 latach zaborów.
W poprzednim odcinku mówiliśmy o tym jak się żyło Polakom w czasach zaborów, czyli przez te 123 lata gdy nie było Polski.
Łatwo zapamiętać tą liczbę. Polski nie było przez 123 lata. 123 zapisuje się 1, 2, 3.
Ale co się wydarzyło, że Polska odzyskała niepodległość? O tym właśnie będzie dzisiejszy odcinek. Najpierw jednak musimy się zająć I wojną światową. Pamiętacie jak się nazywali trzej zaborcy? Jak się nazywały kraje, które podzieliły Polskę?
Ci trzej zaborcy zawsze żyli ze sobą w przyjaźni. Jednak w 1914 roku coś się zmieniło. Prusy i Austra pokłócili się z Rosją i zaczęła się wojna, którą dzisiaj nazywamy I wojną światową.
Jak się zaczęła ta wojna?
W Austrii został zabity następca tronu arcyksiążę Ferdynand i jego żona Zofia. Tego zabójstwa dokonali Serbowie.
Austria była bardzo zła na Serbię, bo ta organizacja Czarna Ręka pochodziła z Serbii. Austra wypowiedziała więc wojnę Serbii. To mogła więć tylko wojna między Austrią i Serbią. Jednak każdy z tych krajów miał swoich przyjaciół.
To co za chwilę powiem jest bardzo skomplikowane, dobrze by było gdybyście patrzyli na mapę, która jest dołączona w notatkach do tego podkastu, albo chociaż na okładkę podkastu, gdzie będzie widać który kraj z kim graniczył.
Zaczęło się od wojny Austrii z Serbią.
Serbia przyjaźniła się z Rosją, a Austrią z Prusami czyli z Niemcami. Tak więc Austria i Prusy zaczęły walczyć z Serbią i Rosją. Ale to jeszcze nie koniec, bo Rosja miała przyjaciela - Francję. Tak więc Niemcy obawiali się, że gdy będą na wschodzie walczyć z Rosją to z tyłu napadnie ich przyjaciel Rosji czyli Francja. Tak więc Niemcy pierwsi napadli na Francję. Jednak Francja miała dużo wojska na granicy z Niemcami, aby ominąć to wojsko Niemcy przeszli do Francji przez Belgię. A Belgia miała przyjaciela Anglię. I właśnie dlatego także Anglia dołączyła do wojny.
Tak więc w środku były państwa centralne czyli Prusy i Austria, a na zewnątrz były Rosja, Francja, Anglia i także Serbia. Później dołączyły inne państwa. Tak więc do państw centralnych zaliczamy Prusy, Austrię, Bułgarię i Turcję. Po drugiej stronie były państwa ententy czyli Anglia, Francja i Rosja.
To było dość skomplikowane czy zapamiętaliście np. dlaczego Anglia dołączyła do I wojny światowej?
I wojna światowa była nie była zwykłą wojną. Po pierwsze była to wojna światowa, czyli brało w niej udział wiele państw i działa się prawie na całym świecie. Np. Niemcy i Francuzi bili się nie tylko we Francji, ale także w Afryce. Później do ententy czyli do Anglii, Francji i Rosji dołączyła Japonia, która też walczyła z Niemcami. Tak więc I wojna światowa była inną wojną bo brało w niej udział wiele państw i toczyła się na prawie całym świecie. Ta wojna była także inna z powodu sposobu w jaki walczono.
Zwykle wojna toczyła się w ten sposób, że wojska wciąż się ruszały. I wojna światowa na zachodzie wyglądała jednak tak, że żołnierze siedzieli w takich dziurach, które nazywano okopami. I wojna światowa trwała 4 lata tak więc ci żołnierze siedzieli w tych okopach przez cały ten czas czyli przez 4 lata. Na zachodzie bili się Niemcy z Anglikami i Francuzami. Tam wojna była nieruchoma wszyscy siedzieli w tych dziurach nazywanych okopami. Na wschodzie bili się Niemcy i Austriacy z Rosjanami. Tam wojna była ruchoma.
Wszyscy, którzy szli na wojnę myśleli, że szybko wygrają. Niestety wojna trwała aż cztery lata. Tak więc potrzeba było nowych żołnierzy. Zaborcy, którzy podzielili Polskę zaczęli obiecywać, że jak polscy żołnierze będą dla nich walczyć to zrobią Polskę.
Austria i Niemcy brali Polaków do wojska i kazali im walczyć. Rosja też brała Polaków do wojska i też kazała im walczyć. Czasami więc jak niemiecka armia walczyła z rosyjską armią zdarzało się, że Polak z niemieckiej armii walczył z Polakiem z armii rosyjskiej. Polacy nie chcieli tak walczyć. Dlatego zaczęli tworzyć swoje własne armie. Taką armią była np. Błękitna Armia we Francji. Nazywa się ją błękitną, bo taki mieli kolor mundurów. Najbardziej znana jest jednak wojsko Józefa Piłsudskiego. Walczyli oni najpierw dla Austrii, bo ta obiecała zrobić Polskę, ale potem gdy Austra nie dotrzymała obietnicy Piłsudski i jego wojsko przestało dla nich walczyć.
Wróćmy jednak do I wojny światowej. Podczas tej wojny wykorzystano dużo nowych broni po raz pierwszy. Czy wiecie jakich?
Podczas I wojny światowej używano gazów trujących. Żołnierze musieli więc nosić ze sobą maski przeciwgazowe. Podczas I wojny światowej wykorzystano też wiele samolotów. Gdy pójdziecie do muzeum to łatwo rozpoznać samoloty z I wojny światowej. Czy wiecie po czym?
Tamte samoloty miały dwa lub trzy skrzydła (jedno pod drugim). Takie samoloty nazywano dwupłatowcami, a jak miały trzy skrzydła to trójpłatowcami. Czy widzieliście może taki samolot z dwoma skrzydłami jedno pod drugim? To właśnie był samolot z czasów I wojny światowej.
Ale podczas tej wojny wykorzystywano też inne bronie.
Na tym może zakończymy. Czy musicie to wszystko zapamiętać. Nie musicie. I wojna światowa jest bardzo skomplikowana i nawet dorośli nie wiedzą o niej wszystkiego. Dla Polaków jest ważne, że trzej zaborcy czyli Rosja, Austria i Prusy się pokłócili i dzięki temu gdy wojna się zakończyła powstała Polska.
Ale o tym jak Polska powstała po wojnie powiemy sobie więcej w następnym odcinku.
Na dzisiaj dziękuję wam za wysłuchanie. Zapraszam na naszą stronę oraz na grupę na facebooku. Linki będą w notatkach. Bardzo chciałbym też podziękować wszystkim, którzy udzielają wsparcia poprzez Patronite. Dzięki temu mogę dalej nagrywać podkast. Patroni mogą też skorzystać z różnych nagród za swoje wsparcie. Szczegóły są na stronie patronite.pl/historia-dla-dzieci. Link będzie w notatkach.
Ja jeszcze raz dziękuję za wysłuchanie i oczywiście zapraszam do kolejnej audycji, w której będziemy mówić o tym jak Polska odzyskała niepodległość. W chwili gdy nagrywam ten podkast jest 30 października i właśnie dzisiaj jest rocznica odzyskania niepodległości przez pierwszą polską miejscowość. Jako pierwsza niepodległość ogłosiło Zakopane, a jego prezydentem została pisarz Stefan Żeromski. Ale o tym powiemy więcej w następnym odcinku.

https://open.spotify.com/show/44IER4USQYukM7j7sG3rcJ

https://patronite.pl/historia-dla-dzieci

https://www.facebook.com/groups/historia.dla.dzieci

http://historiawgdzieci.pl/podkast/lista

Oct 30 2018

13mins

Play

Rank #10: 38 - Odzyskanie niepodległości w 1918

Podcast cover
Read more
Jak pewnie wiecie 11 listopada 2018 roku przypada 100-letnia rocznica odzyskania przez Polskę niepodległości. Sto lat temu czyli 11 listopada 1918 roku Polska odzyskała niepodległość. Jak do tego doszło? O tym będzie właśnie dzisiejszy odcinek.
Przez 123 lata nie było Polski. Została ona podzielona na trzy części przez Niemcy, Austrię i Rosję. Gdy w 1914 roku wybuchła I wojna światowa zaborcy czyli te trzy kraje obiecywały stworzyć Polskę na nowo jeżeli Polacy im pomogą.
Najpierw I wojnę światową przegrała Rosja. Niemcy na terenie Rosji zrobili państwo dla Polaków i już 7 października 1918 roku Rada Regencyjna Królestwa Polskiego ogłosiła niepodległość Polski. Dlaczego więc my obchodzimy niepodległość 11 listopada, a nie 7 października? Rada Regencyjna czyli rząd Królestwa Polskiego tak naprawdę nie była niepodległa, bo podlegała Niemcom.
Później I wojnę światową przegrali także Niemcy i Austria. Wtedy zaczęło powstawać dużo małych państewek na terenie Austrii.
30 października ogłosiło niepodległość małe państwo czyli Rzeczpospolita Zakopiańska. Jego prezydentem został pisarz Stefan Żeromski. I właśnie to małe miasto czyli Zakopane było pierszą naprawdę niepodległą częścią Polski. Następnego dnia czyli 31 października niepodległość ogłosił także Kraków. Trochę to skomplikowane.
Najpierw niepodległość ogłosiło Mazowsze czyli Rada Regencyjna Królestwa Polskiego w Warszawie. Ale niektórzy mówią, że to nie była niepodległość, bo oni podlegali Niemcom. Później niepodległość ogłosiło parę miast w Małopolsce, czyli w Zakopanem i Krakowie. Dopiero potem dołączyła się Wielkopolska z Poznaniem, a na końcu Śląsk.
Rada Regencyjna w Warszawie chciała, aby te inne kraje się do niej przyłączyły. Ale np. Kraków nie wierzył, że w Warszawie naprawdę jest niepodległość. Myśleli, że oni podlegają Niemcom.
Ale wtedy 10 listopada do Warszawy przyjechał Józef Piłsudski i Rada Regencyjna przekazała mu władzę 11 listopada.
Wtedy wszystkie te części się połączyły.
Kim był Józef Piłsudski, że udało mu się połączyć te wszystkie części Polski?
Józef Piłsudski urodził się podczas zaborów. Był synem powstańca styczniowego. Jego tata walczył podczas powstania styczniowego. Ale nie udało się mu odzyskać niepodległości. Jego syn czyli Józef Piłsudski gdy był w szkole założył z kolegami grupę, która uczyła się języka polskiego i historii Polski. Niestety później złapała go Policja i wywieziono go na Syberię.
Kiedy wybuchła I wojna światowa Piłsudski stworzył legiony polskie. Niestety później ponownie dostał się do więzienia. Gdy Niemcy przegrały I wojnę światową wyszedł z więzienia i pojechał do Warszawy. Wszyscy mu zaufali i został Naczelnikiem Państwa.
Jak więc doszło do odzyskania niepodległości przez Polskę? Najpierw niepodległość uzyskały małe kawałki.
Najpierw niepodległość ogłosiła Rada Regencyjna Królestwa Polskiego na Mazowszu. Ale niektórzy mówią, że to nie była prawdziwa niepodległość. Później niepodległość ogłosiło Zakopana i dzień później Kraków w Małopolsce.
11 listopada władzę przekazano Józefowi Piłsudskiemu. Później do Polski dołączył Poznań i Wielkopolska, a później także Śląsk.
Kto został Naczelnikiem Państwa?
W momencie gdy Józef Piłsudski został Naczelnikiem Państwa do Polski należało Mazowsze i Małopolska. Później wybuchło powstanie wielkopolskie i do Polski dołączył Poznań i Wielkopolska. A później wybuchły aż trzy powstania śląskie i do Polski dołączył także Śląsk. Ale o powstaniu wielkopolskim i trzech powstaniach śląskich powiemy sobie więcej przy innej okazji.

Co więc się stało 11 listopada 1918 roku czyli 100 lat temu? Rada regencyjna przekazała władzę Józefowi Piłsudskiemu, który został Naczelnikiem Państwa. Polska była wtedy mała bo miała tylko Mazowsze i Małopolskę. Ale później dołączyła także Wielkopolska i Śląsk. Ale o tym powiemy sobie więcej w innym odcinku.

W 1918 roku dużo rzeczy działo się pierwszy raz. Np. 5 listopada 1918 roku we Lwowie pierwszy raz wystartował polski samolot. Bo 5 listopada Stefan Bastyr wraz z obserwatorem de Beaurain wykonali pierwszy lot bojowy lotnictwa niepodległej Polski. To bardzo ciekawy okres w dziejach Polski.

Dziękuję wam za wysłuchanie. Zapraszam na naszą stronę internetową czyli historiaWGdzieci.pl oraz na grupę na facebooku. Podkast można wesprzeć pieniężnie na patronite. Wszystkie linki będą w notatkach.

Link do spotify:
https://open.spotify.com/show/44IER4USQYukM7j7sG3rcJ

Link do Patronite (wesprzyj podkast pieniężnie):
https://patronite.pl/historia-dla-dzieci

Link do zamkniętej grupy na facebooku:
https://www.facebook.com/groups/historia.dla.dzieci

Link do strony internetowej:
http://historiawgdzieci.pl/podkast/lista

Nov 10 2018

10mins

Play

Rank #11: 51 - Zygmunt II August

Podcast cover
Read more
Ostatnim królem dynastii Jagiellonów był Zygmunt August. Dlaczego tak się stało?
Dwudziesty odcinek nagrywaliśmy we Włoszech. Mówiliśmy wtedy o królowej Polski, która stamtąd przybyła. Pamiętacie jak ona miała na imię?
Ona przywiozła do Polski włoszczyznę.
Jej mąż miał takie samo imię jak jej syn. Czy pamiętacie jak mieli oni na imię? Jak miał na imię mąż Bony oraz jej syn?
Ale dzisiaj będziemy mówić o Zygmuncie II Auguście. Jak mieli na imię jego tata i mama?
Zygmunt August był ostatnim królem z dynastii Jagiellonów. Kiedy się urodził i umarł?
20 lutego 1530 r. arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski Jan Łaski koronował go vivente rege w katedrze wawelskiej na króla Polski. Vivene rege znaczy, że został koronowany za życia swojego ojca. Tz., że Zygmunt I Stary był królem i jego syn Zygmunt II August też był królem. Było wtedy dwóch królów.
Ale co to znaczy, że był ostatnim królem z dynastii Jagiellonów? Oznacza to tyle, że nie urodził mu się żaden syn, który mógłby być królem po nim. Zygmunt II August próbował się żenić kilkakrotnie, ale żadna żona nie urodziła mu dziecka. A ile miał tych żon?
Pierwszą żoną Zygmunta Augusta była Elżbieta Habsburżanka. Jego pierwsza żona miała epilepsję albo padaczkę. Z powodu tej choroby szybko zmarła.
Podobno królowa Bona wściekła się kiedyś na nią, bo Elżbieta chciała zjeść trochę włoskiego sera nazywanego parmezan. W spiżarni był tylko ser Bony i właśnie ten ser dano Elżbiecie. Bona była bardzo zła.
Z drugą żoną Zygmunt August ożenił się potajemnie.
Tę żonę czyli Barbarę Radziwiłłównę bardzo kochał, ale ona też szybko umarła. Wtedy Zygmunt August postanowił wywoływać jej ducha.
Sprowadzał ludzi z całej Europy aby przyjechali do niego i wywołali mu ducha Barbary, którą tak kochał. Musiał za to dużo im płacić.
Ci ludzie go oszukiwali.
Udawali, że wywołują ducha Barbary Radziwiłłówny, ale tak naprawdę ktoś się przebierał, a król myślał, że widzi swoją zmarłą żonę.
Jego trzecia żona to była Katarzyna Habsburżanka
Była ona siostrą tej zmarłej Elżbiety co miała padaczkę i lubiła ser parmezan.
Zygmunt pokłócił się z tą trzecią żoną i ona wyjechała do rodziców do Austrii i już nigdy do niego nie wróciła. Zygmunt pokłócił się też ze swoją matką Boną Sforzą, która wyjechała do Włoch i tam zmarła otruta przez swoich służących (mówiliśmy o tym w odcinku 20).
Wtedy Zygmunt wziął sobie czwartą żonę, która tak naprawdę nie była jego żoną.
Barbara Gizanka była faworytą króla i urodziła mu córkę, która też miała na imię Barbara. Ponieważ jednak nie była żoną Zygmunta jej córka nie mogła zostać królewną.
Czy zapamiętaliście te żony Zygmunta Augusta? Najpierw była Elżbieta, która była chora i lubiła ser parmezan. Później była Barbara, którą król poślubił w tajemnicy, ale też była chora. Potem była Katarzyna siostra Elżbiety, która uciekła od Zygmunta. Ostatnią była inna Barbara, z którą król się nie ożenił, ale miał z nią córkę Barbarę.
Właśnie w taki sposób Zygmunt II August stał się ostatnim królem z dynastii Jagiellonów. Nie miał syna, a córka, która mu się urodziła nie była z prawego łoża.
Gdy więc umarł Zygmunt II August skończyła się dynastia Jagiellonów.
Wprawdzie królową była później także siostra Zygmunta Augusta, ale rządził w zasadzie jej mąż Stefan Batory. Jednak o siostrze Zygmunta II Augusta czyli o Annie Jagiellonce i jej mężu Stefanie Batorym powiemy sobie przy innej okazji.

Feb 20 2019

10mins

Play

Rank #12: 41 - Stan wojenny

Podcast cover
Read more
Dzisiaj powiemy sobie o czymś co się zdarzyło kiedy ja miałem 12 lat. Było to w 1981 roku. Czy wiecie ile lat minęło od tego czasu?
W tamtych czasach nie było wiele programów dla dzieci. W niedzielę rano był najdłuższy program i nazywał się Teleranek. Cały tydzień na niego czekałem. Ale w pewną niedzielę 13 grudnia 1981 roku nie było Teleranka w telewizji. Niczego nie było w telewizji. Mama włączyła radio, ale tam też głucha cisza. Postanowiła więc zadzwonić i zapytać się co się stało. Wtedy okazało się, że telefony także nie działają. Później w telewizji pojawił się generał Jaruzelski, który przeczytał oświadczenie. Padły wtedy słowa, których nawet moja mama nie rozumiała.
Bo co to jest stan wojenny? Czy to jest wojna? Czy ktoś napadł na Polskę? Nikt wtedy nic nie wiedział. Okazało się później, że to był swego rodzaju zamach stanu. Czy wiecie co to jest zamach stanu?
Zamach stanu jest wtedy, gdy ktoś przejmuje władzę. Najczęściej zamachy stanu robi wojsko. Coś takiego właśnie zdarzyło się w Polsce.
Jak jednak do tego doszło? W Polsce panował wtedy socjalizm. Rządziła wtedy partia socjalistyczna, która się nazywała PZPR. Ta partia obiecywała ludziom, że będzie dbać o ludzi. Niestety zamiast być lepiej, było coraz gorzej. W sklepach nie było jedzenia, mięso i cukier kupowało się na kartki. Nie można było dostać papieru toaletowego i wielu innych rzeczy. Rok wcześniej czyli w lipcu 1980 roku rząd postanowił, że mięso i wędliny będzie droższe. Ludzie zaczęli strajkować i w sierpniu 1980 roku powstała Solidarność. Rząd i Solidarność dyskutowali na temat cen jedzenia. Solidarność chciała, żeby jedzenie było tańsze. Rząd nie chciał jednak ustąpić. Właśnie wtedy premierem rządu był generał Jaruzelski. Tak naprawdę był prezesem rady ministrów, ale dziś kogoś takiego nazywamy premierem. I ten generał Jaruzelski wprowadził stan wojenny czyli zamach stanu. Przejął całą władzę i kazał aresztować wszystkich ludzi z Solidarności.
Jak długo trwał ten stan wojenny?
Stan wojenny trwał cały rok. W tym czasie aresztowano dużo ludzi, bo ponad 10.000. Niektórzy też stracili życie.
Zginęło wtedy 9 górników z kopalni “Wujek”. Ci górnicy strajkowali. Łącznie zginęło około 40 osób, niektórzy mówią, że aż 100 osób zginęło.
Co więc wtedy się stało w Polsce? Rząd podwyższał ceny jedzenia. Ludziom się to nie podobało więc zaczęli wychodzić na ulicę i robić manifestacje. Inni zamykali się w zakładach pracy i strajkowali. Np. tak strajkowali górnicy w kopalni “Wujek”. Rząd wysłał więc milicję i wojsko, aby zamknęła tych ludzi do więzienia. To właśnie był stan wojenny, taki zamach stanu, podczas którego rząd kazał zamknąć do więzienia wszystkich ludzi, którzy protestowali przeciwko podwyżkom cen jedzenia.
Teraz coś podobnego dzieje się teraz we Francji tam ludzie w żółtych kamizelkach protestują przeciwko podwyżkom cen paliwa do samochodów i traktorów. A pamiętacie dlaczego ludzie protestowali w Polsce?
Wtedy w Polsce był kryzys gospodarczy. Czy wiecie co to jest kryzys gospodarczy?
Kryzys gospodarczy to właśnie puste półki w sklepach, wysokie ceny itd. Teraz w Polsce jest o wiele lepiej, ale taki kryzys gospodarczy jest w Wenezueli.
W Wenezueli jest teraz kryzys. Tam ludzie mają podobne problemy do tych, które były w Polsce przed stanem wojennym.
A kiedy był w Polsce stan wojenny? Jaka jest jego data?
Stan wojenny zaczął się w nocy w niedzielę 13 grudnia 1981 roku. Ja byłem wtedy mały i najbardziej denerwowało mnie to, że z powodu tego stanu wojennego nie mogę oglądać Teleranka. A jak długo trwał stan wojenny?
Zapytajcie waszych rodziców czy dziadków co pamiętają z tamtych czasów. Co robili 13 grudnia 1981 roku? Czy widzieli czołgi na ulicach? Zapytajcie ich o to.
Dziś mówiliśmy o stanie wojennym. Zaczął się on w niedzielę 13 grudnia 1981 roku. Dziś, kiedy nagrywam, mija 37 lat od tamtego wydarzenia. Ludzie byli źli na rząd, że podwyższa ceny jedzenia, a rząd wysłał milicję i wojsko, aby zamknąć do więzienia tych ludzi, co protestowali. Stan wojenny trwał cały rok. Aresztowano wtedy ponad 10.000 ludzi, a śmierć poniosło prawie 100 osób.
Na szczęście tamten rząd stracił władzę, a generał Jaruzelski był sądzony za stan wojenny.
Dziękuję wam za wysłuchanie. Jeżeli podoba się wam ten podkast wesprzyjcie nas pieniężnie na patronite. Z tych pieniędzy opłacamy stronę internetową oraz miejsce na podkast. Takie wsparcie może być bardzo małe, pierwszy próg wsparcia to tylko 3 zł miesięcznie. W zamian za to wsparcie proponuję różne bonusy. Szczegóły są na stronie patronite.pl/historia-dla-dzieci (link będzie w notatkach do tej audycji).
https://patronite.pl/historia-dla-dzieci
Ja jeszcze raz dziękuję za wysłuchanie audycji do końca i do usłyszenia w następnym odcinku, który poświęcimy zimie stulecia. A więc do usłyszenia.

Dec 13 2018

10mins

Play

Rank #13: 12 - Rzeź gdańska

Podcast cover
Read more
Dzisiejszy odcinek będzie poświęcony Krzyżakom oraz miastu Gdańsk.
Link do nowego serwera:
https://www.spreaker.com/show/historia-dla-dzieci
Link do iTunes:
https://itunes.apple.com/gb/podcast/historia-polski-dla-dzieci/id1344761794?mt=2
Link do grupy na Facebooku:
https://www.facebook.com/groups/historia.dla.dzieci
Link do konta na Patronite:
https://patronite.pl/historia-dla-dzieci
W poprzedniej audycji mówiliśmy o bitwie pod Legnicą.
Polacy przegrali bitwę pod Legnicą, ale na szczęście Mongołowie zwani też Tatarami wrócili na wschód. Więcej o tym w audycji 11. Polska była wtedy słaba bo podzielona na wiele kawałków. Pamiętacie jak się ten okres nazywa w historii Polski?
Królem, któremu udało się na powrót zjednoczyć Polskę był Władysław Łokietek.
Łokietek miał wiele pracy i przebywał ze swoją armią w Sandomierzu. Tymczasem na Gdańsk najechali Niemcy z Brandenburgii. Jak daleko jest Gdańsk od Sandomierza. Samochodem można dojechać z Sandomierza do Gdańska w 6 godzin. Ale jak pewnie wiecie w czasach Władysława Łokietka nie było samochodów. A pieszo można tam dojść w 100 godzin czyli trzeba by iść około tygodnia.
Gdańsk leży na północy u góry mapy. Leży nad morzem. To morze nazywa się morzem bałtyckim, albo po prostu Bałtykiem. Sandomierz jest na południu, na dole mapy Polski. Oba miasta zarówno Gdańsk jak i Sandomierz są nad rzeką Wisłą. Tak więc Łokietek mógłby ze swoimi wojskami także popłynąć. Niestety miał inny problem na południu, tak więc nie mógł pomóc Gdańskowi na północy.
Tą historię opowiada pewien film.
Ten film to w zasadzie serial. Nazywa się “Znak orła”. Jest to historia chłopca nazywanego Gniewskim, synem Rybaka. Gdy brandenburczycy napadają jego wioskę ojciec posyła go do Gdańska do sędziego Boguszy.
Jak już mówiliśmy Władysław Łokietek jest daleko w Sandomierzu.
Sędzia Bogusza idzie zapytać opata o radę jak sobie poradzić z takim wrogiem.
Opat poradził poprosić o to Krzyżaków. Mieli oni bardzo złą sławę. Gdy Gniewsko zobaczył jak wjeżdżają do Gdańska powiedział:
Niestety Krzyżacy okazali się złymi pomocnikami. Mieli chronić Gdańsk przed wrogą armią, a tymczasem sami go napadli i zabrali dla siebie. To wydarzenie w historii nazywa się czasem rzezią gdańska. Powtórzmy.
Na Gdańsk idą Brandenburczycy. Władysław Łokietek jest daleko w Sandomierzu, a sędzia Bogusza prosi o pomoc Krzyżaków. Ci zamiast pomóc sami napadają Gdańsk.
Więcej o tych okropnych Krzyżakach możesz się dowiedzieć z odcinka 5. Mówiliśmy tam między innymi skąd się oni wzięli na ziemiach polskich.
Na tym zakończymy ten smutny odcinek o rzezi Gdańska. Jeżeli interesuje was ta historia to polecam serial “Znak orła. Jego fragmenty mogliście dzisiaj usłyszeć w tej audycji. Historia Gniewka jest ciekawa i może was wiele nauczyć o czasach Władysława Łokietka.
W następnym odcinku powiemy sobie o bardzo odważnej córce Władysława Łokietka.
Teraz dziękuję już za wysłuchanie. Zapraszam do grupy na facebooku. Zapraszam do wspierania nas na patronite. Do usłyszenia za tydzień.

Apr 10 2018

9mins

Play

Rank #14: 19 - Język staropolski

Podcast cover
Read more
Gdybyście przenieśli się w czasie to w jakim języku byście rozmawiali z ludźmi z tamtych czasow? Czy w dawnych czasach ludzie w Polsce mówili po polsku?
Wtedy używano języka, ktory nazywamy językiem staropolskim. Najstarsze zdanie, które zapisano w naszym języku to: “Daj, ać ja pobruszę, a ty poczywaj”. Czy rozumiecie co to znaczy?
To pewien rycerz powiedział do żony, a znaczy to: “Daj, niech ja pomielę (pokręcę żarna), a ty odpoczywaj”. Dzisiaj już nie używa się słowa “pobruszę” tylko mówimy “pomielić” albo “pokręcić”. Za to słowo “poczywaj” używamy dzisiaj troszkę inaczej. Nie mówimy “poczywaj”, ale “odpoczywaj”.

Teraz dzieci przeczytają kilka wierszy, a wy postarajcie się wyłapać z nich jak najwięcej słów, których dzisiaj już nie używamy.

Psałterz Dawidowy w tłumaczeniu Jana Kochanowskiego z 1579
Jakie dawne słowa zauważyliście? Było np. o “Taki podobien będzie drzewu porzecznemu”. Dziś nie mówimy “drzewo porzeczne”, ale “drzewo porzyteczne”.

Ignacy Krasicki napisał bajki, między innymi bajkę Pan i pies w 1830
O czym jest ten wiersz?
Postarajcie się także w tym wierszu znaleźć słowa, których dziś się nie używa, albo używa się inaczej.

Przed odzyskaniem przez Polskę niepodległości Władysław Bełza napisał wiersz dla dzieci “Złapana myszka”.
W tym wierszu jest bardzo mało niezrozumiałych słów, bo ludzie w tamtych czasach mówili prawie tak jak my. Słuchajcie uważnie i jak nie zrozumiecie jakiegoś słowa to zapytajcie dziadków albo rodziców co ono oznacza.

Julian Tuwim napisał przed wojną czyli ponad 90 lat temu wiersz Rycerz Krzykalski
Jakie rymy są w tym wierszu

Ten wiersz, czyli “Rycerz krzykalski” jest najłatwiej zrozumieć. Chociaż ma on 90 lat to polska mow nie zmieniała się dużo. Posłuchajcie, czy i tutaj znajdziecie jakieś dziwne słowa, których się dziś nie używa, a używało się 90 lat temu.

May 23 2018

11mins

Play

Rank #15: 37 - Ekologia

Podcast cover
Read more
Do nagrania tego podkastu zachęciła mnie Agnieszka z podkastu “Jestem zielona”. Przysłała mi kilka pytań. Postanowiłem sprawdzić ile dzieci wiedzą o ekologii. A czy wy wiecie co to jest ekologia?
Ekologia to połączenie dwóch greckich słów. Eko znaczy dom, a logia to nauka. Pewnie słyszeliście o innych naukach, które się nazywają geologia, biologia, zoologia itd. Np. nauka o zwierzętach to zoologia, co łatwo zapamiętać, bo “zoo” oznacza zwierzęta, a “logia” to nauka. Wróćmy jednak do ekologii, czyli nauki o domu. O jaki dom chodzi? Chodzi o naszą planetę ziemię. Ekologia to nauka o ziemi i o tym co się stanie jak będziemy ją bardzo niszczyć. Ekologia jest związana z czymś jeszcze.
Przykładem systemu w ekologii są pszczółki. Pewnie wiecie, że te owady zapylają kwiaty. Co by się stało gdyby zabrakło pszczół. Nie byłoby owoców z nasionami i nie wyrosłyby nowe rośliny. Tak więc po pewnym czasie wymarłyby także rośliny. To się nazywa system. Gdy w systemie zabraknie jednego elementu jak np. gdyby zabrakło pszczół to cały system się psuje. Tak więc na ziemi mamy ekosystem. Czy moglibyśmy go zepsuć? Tak jest to możliwe. Dlatego właśnie chcemy chronić naszą planetę, czyli nasz ekosystem.
Jak to można robić?
Śmieci bardzo pomagają historykom. Arecheolodzy odkopują ruiny starych miast. Znajdują tam mury, miecze ale także i śmieci. Gdy badają te śmieci widzą np. co jedli nasi przodkowie. Gdy w śmieciach znajdą kości kurczaka wiedzą, że ktoś go zjadł, a potem wyrzucił te kości na śmietnik. Tak więc nasi przodkowie też śmiecili. Jest jednak różnica. Śmieci, które oni wyrzucali sam się rozkładają, tz. za jakiś czas po prostu znikną. Nasze dzisiejsze śmieci będą leżały bardzo długo.
Kiedyś cukierki były w papierowych papierkach. Taki papierek szybko się rozkładał. Dzisiaj cukierki są w zawijane w materiały, które rozkładają się bardzo wolno. Tak więc gdy śmiecili nasi przodkowie nie było to problemem dla natury. Natura potrafiła dość szybko pozbyć się tych śmieci. Niestety nasze dzisiejsze śmieci są bardzo odporne. Co się więc stanie jak będziemy dużo śmiecić? Za jakiś czas na ziemi może już nie być wolnego miejsca i wszędzie będą śmieci.
Zwierzątka na pewno wolą mieszkać w lesie niż na śmietniku. Inna sprawa to taka, że niektóre nasze śmieci mogą zaszkodzić zwierzętom.
Co więc można zrobić. Czy słyszeliście kiedyś o zero waste?
Zero waste to staranie się, aby śmieci było jak najmniej, albo nawet wcale bo zero znaczy zero czyli nic. Czy możliwe jest aby wogóle nie było śmieci?
Niestety jak się wchodzi do supermarketów, w Anglii takim dużym supermarketem jest Asda, to prawie wszystko jest w plastikowych opakowaniach. Ludzie jedzą to co kupili w Asdzie, a potem co robią z opakowaniami?
Co zrobić, aby mieć mniej śmieci? Np. czy musisz kupować wodę w butelce?
Czasami rzeczywiście woda z kranu jest niedobra. Ale czy trzeba kupować wciąż nowe butelki z wodą? Nie brudzić to jedno. Co jeszcze można robić?
Nawet takie zwierzęta jak dżdżownice są potrzebne.
Jak już mówiłem ekologia to nauka o naszym domu, o ziemi. My mieszkamy w tym domu, ale mieszkają tutaj też zwierzęta.
W Anglii gdzie my mieszkamy ludzie już dawno temu zabili dużo zwierząt. Dziś w Anglii nie ma już niedźwiedzi, bobrów, rysiów, wilków i innych zwierząt. Jednak w Polsce są te zwierzęta. Dlaczego? W Polsce jest dużo lasów, w których te zwierzęta mogą mieszkać. W Anglii jest bardzo mało lasów. Np. tylko w Polsce mieszkają Żubry. Aby chronić te wielkie zwierzęta utworzono Białowieski Park Narodowy. Było to w 1932 roku. Park Narodowy to taki las, w którym nie wolno ścinać drzew. Dzięki temu Żubry mają gdzie mieszkać. Czy chcielibyście aby Polska była jak Anglia i nie miała misiów, wilków i bobrów?
Porozmawiajmy jeszcze o śmieciach. Trudno zrobić tak aby wogóle nie było śmieci. Ale można je posortować.
U nas śmieci sortuje się do trzech koszy. A jak jest u was?
Oprócz śmieci środowisko zanieczyszczają także samochody. Czy więc lepiej jest jechać samochodem, rowerem czy autobusem?
Co się dzieje z tymi spalinami?
Drzewa potrafią oczyścić trochę spalin. Ale jak ludzie wytworzą bardzo dużo spalin to drzewa sobie nie poradzą.
Ludzi wymyślili elektryczne samochody, które nie wypuszczają spalin. Czy one są dobre?
Niestety te elektryczne samochody trzeba wyprodukować w fabrykach, a potem zrobić prąd aby je naładować. To wszystko też zanieczyszcza.
Samochody są potrzebne. Bo np. karetka musi szybko dojechać do szpitala. Tak samo strażacy muszą szybko dojechać tam gdzie się pali. Ale czasami można gdzieś pójść pieszo jeżeli nie jest daleko, albo pojechać rowerem. Fabryki też są nam potrzebne. Jednak samochody i fabryki oprócz dobrych rzeczy robią też złe - zanieczyszczają. Co my możemy zrobić. Możemy np. postarać się kupować rzeczy bez plastikowych opakowań, które potem trzeba wyrzucić. Nie zawsze to jest możliwe, ale może i w waszej okolicy są sklepy, które sprzedają jedzenie bez plastikowych opakowań. Idąc do sklepu pamiętaj też zawsze, aby zabrać swoją torbę na zakupy. Dzięki temu nie będziesz musiał brać plastikowej torby.
Czego się dziś nauczyliśmy. Mówiliśmy o takiej nauce, która nazywa się ekologia. Ta grecka nazwa znaczy nauka o domu, czyli nauka o naszej planecie Ziemi oraz wszystkich jej mieszkańcach. Bo na ziemi mieszkają i ludzie, i zwierzęta, i rośliny, i grzyby itd.
Ekologia jest związana z ekosystemem czyli takim powiązaniem wszystkiego. Np. bez pszczół nie będzie owoców. Tak więc chociaż pszczoły czasami nas denerwują to są potrzebne. Gdyby wszystkie zginęły to nie mielibyśmy owoców.
Teraz już dziękuję wam za wysłuchanie. Zachęcam do pomyślenia razem z rodzicami co możecie zrobić, aby było mniej śmieci. Zapytajcie też dziadków jak kiedyś radzono sobie ze śmieciami.
W notatkach będą linki do profilu na patronite, gdzie możecie wesprzeć podkast. Będą też linki do naszej strony internetowej oraz do zamkniętej grupy na facebooku. Naszą audycję można też wesprzeć mówiąc innym o niej. Prześlijcie znajomym z dziećmi link do naszej audycji.
W notatkach będzie też link do podkastu “Jestem zielona”. Agnieszka i jej goście w podkaście znają się na ekologii lepiej niż ja.
Link do podkastu "Jestem zielona":
https://jestemzielona.pl/podcast-jest-zielono/

Link do spotify:
https://open.spotify.com/show/44IER4USQYukM7j7sG3rcJ

Link do Patronite (wesprzyj podkast pieniężnie):
https://patronite.pl/historia-dla-dzieci

Link do zamkniętej grupy na facebooku:
https://www.facebook.com/groups/historia.dla.dzieci

Link do strony internetowej:
http://historiawgdzieci.pl/podkast/lista

Nov 05 2018

19mins

Play

Rank #16: 54 - Tadeusz Kościuszko

Podcast cover
Read more
Dziś będziemy mówić o polskim bohaterze narodowym, który jest także bohaterem w Ameryce i na Białorusi, a góra jego imienia znajduje się w Australii. Oprócz tego, że był to człowiek bardzo odważny był on także bardzo dobry dla najbiedniejszych. O kim więc będziemy mówić?
Andrzej Tadeusz Bonawentura Kościuszko jest nazywany zwykle po prostu Tadeuszem Kościuszko. Jego nazwisko ma pochodzenie białoruskie. Przodek Tadeusza Kościuszki był sekretarzem na dworze za czasów Jagiellonów, czyli między innymi Zygmunta I Starego. Miał on na imię Konstantyn, ale król nazywał swojego sekretarza zdrobniale “Kostiuszką” i stąd się wzięło nazwisko Kościuszko. Ja mam na imię Piotr, ale gdy byłem mały mówiono do mnie Piotruś. Podobnie tutaj ten sekretarz miał na imię Konstantyn po białorusku, ale król nazywał go zdrobniale właśnie “Kostiuszką”. A jak można zdrobnić wasze imię? Np. niektóre dziewczynki mają na imię Katarzyna, ale wszyscy nazywają je Kasia, albo niektórzy chłopcy mają na imię Wojciech, ale rodzice mówią na nich Wojtek. To jest właśnie zdrobnienie.
Rodzina Tadeusza Kościuszki była pochodzenia białoruskiego, ale się spolonizowała. Spolonizować znaczy tyle, że stali się Polakami - np. zaczęli mówić po polsku.
Ostatni król Polski czyli Stanisław August Poniatowski założył szkołę wojskową. Nazywała się ona: Szkoła Rycerska. Właśnie tam uczył się Tadeusz Kościuszko. Uczył się historii Polski, łaciny, niemieckiego i francuskiego. Kościuszko był bardzo dobry z matematyki, a szczególnie geometrii. Później Kościuszko kontynuował studia w wojskowej szkole w Paryżu.
We Francji uczył się jak się buduje twierdze, czyli takie umocnione miejsca, gdzie można się długo bronić. Niestety gdy on był w Paryżu Prusy, Rosja i Austria dokonały pierwszego rozbioru Polski w 1772.
Kościuszko wrócił do Polski, ale nie przyjęto go do wojska. Chciał się ożenić, ale ponieważ był biedny ojciec jego ukochanej mu nie pozwolił i kazał swojej córce zostać żoną bogatego księcia Lubomirskiego.
Wtedy Tadeusz Kościuszko wyjechał do Stanów Zjednoczonych, które walczyły o niepodległość.
Poznał tam Georga Washingtona. Kościuszko pomagał budować umocnienia i twierdze. W 1777 umocnienia zbudowane przez Kościuszkę pomogły wygrać Amerykanom z Brytyjczykami w bitwie pod Saratogą.
Kościuszko zbudował też w Ameryce twierdzę West Point. Ta twierdza została później zmieniona w szkołę wojskową.
Jako zapłatę za swoją pomoc Tadeusz Kościuszko został generałem USA. Dostał też ziemię i pieniądze. Ale chociaż sam miał niewiele, to te pieniądze przeznaczył na to, aby wykupić niewolników i dać im wolność, a potem uczyć ich. Tadeusz Kościuszko był przeciwnikiem niewolnictwa.
Gdy Kościuszko wrócił do Polski król Stanisław August Poniatowski mianował go jednym z dowódców. Polskę zaatakowała Rosja. Kościuszko walczył bardzo dzielnie, potrafił pokonać trzykrotnie liczniejsze wojska rosyjskie. Niestety najpierw na stronę wroga przeszedł dowódca armii na Litwie, a potem sam król Stanisław August Poniatowski. Mimo więc, że Kościuszko walczył dzielnie Polska została zdradzona. W następnym roku czyli w 1793 doszło do II rozbioru Polski.
Kościuszko jednak się nie poddał i rok później znowu walczył. W 1794 roku na rynku w Krakowie przysiągł, że będzie walczył za Polskę. Kościuszko jednak nie walczył tylko za bogatych, ale także za biednych. W Polsce chłopi byli wtedy traktowani podobnie jak niewolnicy w USA. Jak pamiętacie Kościuszko wykupił wielu niewolników w Ameryce i dał pieniądze na ich kształcenie. To samo chciał zrobić w Polsce. W jego armii byli więc także chłopi.
4 kwietnia 1794 roku rozegrała się bitwa pod Racławicami, którą dowodził właśnie Tadeusz Kościuszko. W jego wojsku byli też chłopi, którzy nie mieli innej broni, a więc wzięli ze sobą kosy, które ustawiono na sztorc. To znaczy, że mieli oni coś w rodzaju dzidy z mieczem na końcu tej dzidy. Ci chłopi zaatakowali armaty i je zdobyli. Najdzielniejszy był Bartosz Głowacki, dobiegł do armaty, która miała wystrzelić i nie tylko ją zdobył, ale także udało mu się zgasić swoją czapką lont na armacie. Lont to taki sznurek, który zapalano i gdy dopalił się do końca armata wystrzeliwała.
Tak więc Tadeusz Kościuszko wygrywał z Rosjanami. Niestety później w bitwie pod Maciejowicami został ranny i dostał się do niewoli.
Oprócz bycia wyśmienitym dowódcą wojskowym Tadeusz Kościuszko był także kompozytorem i chyba właśnie będąc w niewoli skomponował dwa polonezy i walc.
Tadeusz Kościuszko tak naprawdę nie był w Australii. Polski geograf Paweł Edmund Strzelecki robił mapy Australii i opisywał między innymi góry. Przy tej okazji najwyższą górę w Australii nazwał Górą Kościuszki, po angielsku Mount Kościuszko. Australijczycy mają teraz problem z wymową nazwy swojej najwyższej góry.

Co zapamiętaliście?
Skąd się wzięło nazwisko Kościuszko? Nazwisko pochodzi od zdrobnienia białoruskiego imienia Konstantyn, to zdrobnienie to Kostiuszka, tak nazywał swojego sekretarza król Polski Zygmunt I Stary.
Gdzie uczył się Tadeusz Kościuszko? Uczył się najpierw w Szkole Rycerskiej w Warszawie, a potem w szkole wojskowej w Paryżu we Francji.
Co zbudował Kościuszko w Ameryce? Kościuszko zbudował twierdzę West Point. Ta twierdza została później zmieniona w szkołę wojskową. Teraz wszyscy dowódcy amerykańscy uczą się właśnie w West Point.
Jak się nazywa najwyższa góra w Australii? To Góra Kościuszki.
W jakich krajach Tadeusza Kościuszkę uznaje się za bohatera narodowego? W Polsce, USA oraz Białorusi.

Jeżeli możecie wesprzeć nasz podkast to zapraszam na stronę Patronite.
https://patronite.pl/historia-dla-dzieci
Niedawno minął rok od stworzenia strony historiawgdzieci.pl. Przy tej okazji trzeba było zapłacić około 200 zł za odnowienie serwera oraz domeny na następny rok. Niedawno też płaciłem za serwer podkastów co wyniosło około 270 zł za rok. Nie zarabiam na tym podkaście, ale też nie chciałbym za dużo do niego dokładać. Jeżeli więc możecie nas wspomóc to zapraszam na patronite. Nawet 3 zł miesięcznie przyjmiemy z docenianiem. Gdyby ktoś chciał nas wesprzeć jednorazowo mogę podać konto na PayPalu. Proszę o kontakt przez email.
piotr@historiawgdzieci.pl

Apr 04 2019

12mins

Play

Rank #17: 47 - Bitwa warszawska albo Cud nad Wisłą

Podcast cover
Read more
Czy słyszeliście kiedyś o “Cudzie nad Wisłą”? Tym cudem była bitwa warszawska. Jak do niej doszło i dlaczego jest nazywana “cudem”?
Jak pewnie pamiętacie Polska odrodziła się po 123 latach zaborów. Odrodziła się 11 listopada 1918 roku. Tak więc gdy doszło do bitwy warszawskiej w 1920 roku Polska miała niecałe dwa latka.
Gdy wybuchła wojna polsko-rosyjska na początku wygrywali Polacy i Polska robiła się coraz większa. Robiła się większa, bo polskie wojsko zdobywało coraz więcej terenu. Jednak później zaczęli wygrywać Rosjanie i Polska zacząła się robić coraz mniejsza.
Gdy Rosjanie zdobyli już dużą część Polski stanęli pod Warszawą. Polacy bronili swojej stolicy czyli właśnie Warszawy i właśnie ta bitwa jest nazywana bitwą warszawską. Trwała od 13 do 25 sierpnia 1920 czyli około 13 dni.
Ale zanim przejdziemy do samej bitwy musimy sobie powiedzieć trochę o polskich rzekach. Czy wiecie jaka jest najdłuższa rzeka w Polsce. To Wisła. Przepływa ona między innymi przez Kraków, Warszawę, Toruń i Gdańsk. Do Wisły dopływają inne małe rzeki, np. z Bydgoszczy płynie rzeka Brda i ona wpada do Wisły. Te małe rzeki tak jak Brda dołączają się do Wisły i potem razem płyną. Brda wpada do Wisły z lewej strony czyli jest lewym dopływem. My dzisiaj powiemy sobie trochę o innym dopływie Wisły. Rzeka Wieprz jest prawym dopływem Wisły, tz., że wpada do niej, do Wisły z prawej strony. Dlaczego mówimy o tych rzekach podczas omawiania bitwy warszawskiej?
Bitwa warszawska zaczęła się 13 sierpnia 1920 roku. Rosjanie zaatakowali Warszawę, która jest nad rzeką Wisłą. Polacy bronili Warszawy, a Rosjanie atakowali. Polacy jednak część swojego wojska schowali za Wieprzem, za rzeką Wieprzem. Gdy więc Rosjanie atakowali Warszawę wysyłali na nią coraz więcej sił. Zaczęli 13 sierpnia i przez 4 dni nie mogli zdobyć Warszawy. A wtedy 16 sierpnia Polacy uderzyli zza Wieprza. W ten sposób Rosjanie walczyli z Polakami broniącymi Warszawy, ale jednocześnie grupa zza Wieprza zaatakowała ich bok oraz tył. Rosjanie zaczęli więc uciekać i uciekli aż do Niemiec gdzie zostali internowani czyli poszli do takiego więzienia.
Dzięki czemu Polacy wygrali? Polakom udało się złamać rosyjskie szyfry. Czy wiecie co to jest szyfr? Jest to taki tajny sposób mówienia. Rosjanie myśleli, że tylko oni rozumieją ten szyfr, ale Polakom udało się go złamać i mogli podsłuchiwać jak Rosjanie rozmawiają przez radio i mówią, gdzie będą się ruszać ich armie. Po drugie Polacy mieli samoloty, które latały na rozpoznanie, czyli sprawdzały, gdzie się ruszają rosyjskie wojska. Skąd Polacy mieli te samoloty? Między innymi ze zdobytego lotniska Ławica pod Poznaniem, o czym mówiliśmy w odcinku 46. Następny odcinek będzie poświęcony Paderewskiemu. Może pamiętacie go z odcinka 44. Jego przyjazd do Poznania spowodował wybuch powstania wielkopolskiego. Paderewski zorganizował amerykańskich lotników, którzy chcieli walczyć dla Polski i jej pomóc. Ci lotnicy także walczyli podczas wojny polsko-bolszewickiej czyli wojny polsko-rosyjskiej. Ten oddział nazywał się 7 Eskadra Myśliwska im. Tadeusza Kościuszki. Dlaczego Amerykanie chcieli walczyć w Polsce? Polacy tacy jak Tadeusz Kościuszko i Kazimierz Pułaski. Amerykanie chcieli podziękować za tą pomoc i postanowili pomóc Polako tak jak kiedyś wcześniej Polacy pomogli Amerykanom.
Tak więc Polacy wiedzieli, gdzie jest cała armia rosyjska i mogli ukryć część sił za Wieprzem.
Czego się dzisiaj nauczyliśmy?
Dzisiaj mówiliśmy o bitwie warszawskiej, którą nazywa się też “Cudem nad Wisłą”.
13 sierpnia Rosjanie zaatakowali Warszawę, której bronili Polacy. Część Polaków schowała się za rzeką Wieprz i 16 sierpnia 1920 roku uderzyli na tyły armii rosyjskiej.
Uczyliśmy się też dzisiaj trochę o polskich rzekach. Najdłuższa polska rzeka to Wisła, przepływa ona przez Warszawę. Prawym dopływem Wisły jest rzeka Wieprz.
Przy okazji jest taki wierszyk trudny do wymówienia. Ciekawe czy potrafilibyście powiedzieć słowa tego wiersza szybko?
Jan Brzechwa - Nie pieprz Pietrze
Nie pieprz, Pietrze, pieprzem wieprza,
Wtedy szynka będzie lepsza.
Właśnie po to wieprza pieprzę,
Żeby mięso było lepsze.
Ależ będzie gorsze, Pietrze,
Kiedy w wieprza pieprz się wetrze!
Błaga żona: Bądź już lepszy,
Nie pieprz wieprza! A on pieprzy.
To Piotrową tak zgniewało,
Że wylała zupę całą,
Piotr zaś poszedł wprost do Wieprza
I utopił w Wieprzu wieprza.

Jan 21 2019

11mins

Play

Rank #18: 26 - Zamach na Bolesława Chrobrego

Podcast cover
Read more
Dziś wrócimy do czasów pierwszego historycznego władcy oraz jego syna, który był pierwszym królem Polski.
Czy pamiętacie jak miał na imię pierwszy historyczny władca Polski? To był Mieszko.
A czy pamiętacie jak miał na imię syn Mieszka, który został pierwszym królem Polski? Pierwszym polskim królem był Bolesław Chrobry.
A co pamiętacie o Mieszku I. Czy pamiętacie np. ile miał on żon?
Miał ich siedem, ale potem gdy poznał piękną chrześcijańską księżniczkę czeską czyli Dobrawę odprawił tamte żony i miał tylko jedną żonę czyli Dobrawę.
Mieszko ożenił się w 965 roku, a w rok później czyli w 966 został ochrzczony.
Później urodziło mu się dwoje dzieci. Pamiętacie ich imiona? To byli Bolesław oraz Świętosława.
O Mieszku I i jego żonie Dobrawie mówiliśmy w audycji drugiej. Mówiliśmy tam też o ich synu Bolesławie Chrobrym, który pierwszy został królem Polski.
To była krótka powtórka, tego co było w lekcji 2, a teraz przejdziemy do tematu.
[2018-07-25 04 - tytul - zamach na Boleslawa.mp3]
Jak może pamiętacie w 1000 roku do Polski przybył cesarz Otton III. Mieszko już nie żył, a władcą Polski był wtedy Bolesław Chrobry, ale nie był jeszcze królem, był księciem. W odwiedziny do niego przyjechał Otton III, który był cesarzem. Kim jest cesarz? Cesarz jest ważniejszy od królów. Cesarz Otton III rządził w prawie całej Europie. Swoje cesarstwo podzielił na 4 części. Jedną była Germania czyli Niemcy, drugą była Italia czyli Włochy, trzecią była Galia czyli Francja, a czwartą byli Słowianie czyli Polska i inne słowiańskie kraje takie jak Czechy czy Rosja. Ale Otton III nie chciał sam rządzić w tych czterech częściach tylko w każdej wyznaczył władcę. Władcą wszystkich Słowian miał być Bolesław Chrobry. Aby pokazać, że będzie on królem Otton III włożył na chwilę swoją koronę na głowę Bolesława.
Jaki więc plan miał cesarz Otton III? Chciał on zjednoczyć Europę, ale potrzebował pomocy. Jedną z osób, która miała mu pomóc był Bolesław Chrobry. Miał on rządzić nie tylko Polską, ale wszystkimi słowiańskimi krajami. Taki był plan cesarza Ottona III, kiedy odwiedził Bolesława w roku 1000.
Może się jednak zastanawiacie co to jest cesarstwo? Każdy kraj jest rządzony przez króla, albo księcia, ale nad nimi wszystkimi jest cesarz. I np. jeżeli jeden kraj się pokłóci z drugim to wybucha wojna, ale jeżeli oba kraje należą do cesarstwa to cesarz decyduje kto ma rację i nie trzeba iść na wojnę. Polska walczyła dużo z Niemcami. Np. w 972 była bitwa pod Cedynią. Walczyli tam Polacy z Niemcami. Jednak teraz gdy Polska należała do cesarstwa i Niemcy także należały do cesarstwa nie trzeba już było walczyć. Jak Polacy się pokłócili z Niemcami to wszyscy szli do cesarza Ottona III i on decydował kto ma rację.
Co się jednak stało? W 1000 roku Otton III wyznaczył Bolesława na władcę słowian, ale niestety dwa lata później umarł. Kolejnym cesarzem został Henryk II. On jednak nie lubił Bolesława i postanowił go zabić. Gdy Bolesław przyjechał do Merseburga, aby wraz z innymi władcami cesarstwa wybrać nowego cesarza to Henryk II kazał go napaść. Kiedy Bolesław szedł na naradę napadli go ludzie Henryka II. Na szczęście Bolesław miał tam też przyjaciół, którzy mu pomogli. Był to koniec przyjaźni Polski z cesarstwem. Bolesław wrócił do Polski i potem walczył z cesarzem Henrykiem II, a w roku 1025 tuż przed swoją śmiercią został koronowany na króla Polski.
Jak myślicie co by się stało, gdyby nie zmarł Otton III? Bolesław żyłby wtedy w przyjaźni z Niemcami, a z czasem stałby się władcą wszystkich Słowian czyli nie tylko Polaków, ale i Czechów, i Rosjan. Jednak Otton III zmarł, a Henryk II czyli następny cesarz nie lubił Bolesława.
Co zapamiętaliście z dzisiejszej lekcji? Powtórzyliśmy sobie trochę informacji o Mieszku I oraz jego synu Bolesławie Chrobrym. Powiedzieliśmy też o przyjaźni Bolesława z cesarzem Ottonem III i o tym, że kolejny cesarz Henryk II już nie lubił Bolesława. Historia mogła się potoczyć zupełnie inaczej. Cesarz Otton III był bardzo młody. Umarł w roku 1002 mając zaledwie 23 lata. Gdyby żył dłużej Polska i Niemcy byliby pewnie przyjaciółmi, a tak stali się wrogami.
Są wakacje i kolejne audycje mogą się pojawiać mniej regularnie. Zapraszam do grupy na facebooku. Strona internetowa jest w trakcie przebudowy. Zamierzam zrobić tam kilka gier historycznych dla dzieci. Mam nadzieję, że do września będzie gotowa.

Aug 01 2018

10mins

Play

Rank #19: 40 - Szarża pod Somosierrą

Podcast cover
Read more
Dziś powiemy sobie o być może najkrótszej bitwie w historii polskiego oręża. Na lekcji oglądaliśmy fragment filmu “Popioły”, w którym jest pokazana ta krótka bitwa. Link do filmu:
https://www.youtube.com/watch?v=gF8jXjlQr5c
Ta bitwa rozegrała się w czasach gdy nie było Polski. Polscy żołnierze wstąpili do francuskiego wojska.
Madryt to stolica Hiszpanii. Napoleon chciał zdobyć stolicę, aby podbić ten kraj czyli Hiszpanię.
Ale dlaczego Napoleon chciał podbić Hiszpanię? On chciał na tronie hiszpańskim posadzić swojego brata Józefa.
Gdzie była ta bitwa?
Somosierra to wioska na drodze do Madrytu czyli stolicy Hiszpanii. Przed tą wioską znajduje się wąwóz czyli taka wąska droga. Ale dlaczego zaatakowali najpierw Somosierrę? Było bardzo wąsko.
Droga do Somosierry była bardzo wąska. Hiszpanie postawili tam cztery armaty jedna obok drugiej, ale nie chciały się zmieścić, a więc musieli zdjąć koła z dwu środkowych armat i dopiero wtedy zmieściły się na tej drodze. Aby utrudnić jeszcze ten atak Hiszpanie przed armatami ustawili dużo wielkich kamieni, aby przeszkodzić koniom.
Hiszpanie postanowili nie przepuścić armii Napolenona przez wąwóz. Ustawili więc swoje armaty w czterech miejscach. Czy wiecie jak się nazywa takie stanowisko z armatami?
Stanowisko z ustawionymi armatami to bateria armat. Takich baterii było aż cztery. Atakujący Polacy nie mogli ich ominąć i musieli jechać wprost na lufy tych armat.
Ale Polakom pomogła pogoda.
Pod Somosierrą była duża mgła i słaba widoczność.
Podczas tej bitwy zginęło 22 szoleżerów. Zginęło też dużo koni.
Łącznie straty w zabitych i rannych wyniosły 57 ludzi (w tym 22 zabitych i zmarłych z ran po bitwie)
Napoleon obiecał Polakom odzyskać ojczyznę, ale nie dotrzymał swojej obietnicy.
Mimo wszystko Polacy byli mu wierni, a Napoleon najbardziej ufał właśnie polskim szwoleżerom. Gdy został zesłany na wyspę Elbę wziął ze sobą jako straż przyboczną właśnie Polaków z 1 Pułku Szwoleżerów Gwardii Cesarskiej. Dlaczego tak ufał Polakom?
Polacy byli bardzo odważni i dlatego cesarz Napoleno tak bardzo im ufał. Byli jego strażą przyboczną. Straż przyboczna to tacy ochroniarze, którzy pilnują, aby jakiejś ważnej osobie coś się nie stało. Polscy szwoleżerzy byli właśnie takimi ochroniarzami dla cesarza Francuzów Napoleona.

Nov 30 2018

12mins

Play

Rank #20: 39 - Monarchia i demokracja

Podcast cover
Read more
Kiedy Polska odzyskała niepodległość po 123 latach coś się w niej zmieniło. Czy wiecie co? Zmieniły się granice. Przed zaborami Polska była połączona z Litwą i nazywała się Rzeczpospolita Obojga Narodów. Ale po 123 latach zaborów Litwa nie chciała już być razem z Polską. Litwa stała się osobnym krajem. Zmieniło się jednak coś jeszcze. Czy wiecie co?
Chodzi mi o ustrój państwa, albo formę rządów. Co to znaczy? Ustrój państwa albo forma rządów to np. monarchia albo demokracja. Czy znacie te pojęcia?
W Polsce przed zaborami rządził król. Ostatnim królem był Stanisław August Poniatowski. Ale po rozbiorach nie było już króla. Polska przed rozbiorami była królestwem, a po rozbiorach była już Republiką albo Rzecząpospolitą. Przed rozbiorami w Polsce była monarchia, a po rozbiorach demokracja. Ale dlaczego w Polsce po zaborach nie było króla?
Józef Piłsudski był demokratą. To znaczy, że nie lubił monarchii i chciał, aby w Polsce była demokracja. Ale dlaczego ludzie nie chcą monarchii, czemu nie chcą mieć króla?
Tak więc w Polsce nie ma już monarchii, nie ma już króla. Ale w Europie dalej są państwa, gdzie rządzi król albo królowa. Jednym z takich państw jest Anglia, gdzie rządzi królowa Elżbieta II.
Na czym polega demokracja?
Demokracja to greckie słowo, które oznacza rządy ludu. Monaricha to rządy monarchy czyli króla albo królowej. Tak więc monarchia to rządy jednej osoby, a demokracja to rządy wszystkich ludzi.
Kiedy Polska odzyskała niepodległość niektórzy ludzie chcieli aby Polska też miała króla jak Anglia.
W demokracji ludzie głosują i oni decydują jakie będą prawa. W monarchii król albo królowa podejmują wszystkie decyzje. To trochę tak jak w szkole.
W szkole dzieci muszą słuchać dyrektora i nauczyciela. Taki dyrektor jest w szkole tak jak król. Czasami dzieci mogą głosować na niektóre rzeczy.
Monarchie czyli rządy królów są różne. Jest np. monarchia dziedziczna. Co to znaczy?
W większości państw w Europie jest demokracja. W kilku jest jednak monarchia. Czyli rządzi król albo królowa. Jest jednak jedno państwo w którym nie ma ani demokracji ani monarchii.
Watykan jest jedynym państwem w Europie, w którym jest teokracja. Rządzi tam papież.
W państwach demokratycznych wybiera się premiera, prezydenta albo kanclerza i oni rządzą. Czym się taki premier różni od króla?
Taki premier, po angielsku prime minister jest jak król. Ale różni się od króla tym, że król jest królem na całe życie, a premier jest premierem tylko na parę lat. Najczęściej na 4 lata.
Czego się więc dzisiaj nauczyliśmy? W Polsce była monarchia czyli panował król. Potem Polski nie było przez 123 lata. Gdy Polska odzyskała niepodległość nie wybrano nowego króla zamiast tego w Polsce była demokracja. Różnica jest taka, że przed zaborami rządził król, a po zaborach rządził wybierany przez ludzi premier.
Niektóre kraje takie jak np. Anglia dalej mają króla. W Anglii rządzi teraz królowa Elżbieta II.
A kto teraz jest premierem w Polsce? Czy wiecie? Jeżeli nie to zapytajcie rodziców.

Link do spotify:
https://open.spotify.com/show/44IER4USQYukM7j7sG3rcJ

Link do Patronite (wesprzyj podkast pieniężnie):
https://patronite.pl/historia-dla-dzieci

Link do zamkniętej grupy na facebooku:
https://www.facebook.com/groups/historia.dla.dzieci

Link do strony internetowej:
http://historiawgdzieci.pl/podkast/lista

Nov 19 2018

10mins

Play